Ηλεκτροσόκ… επεφύλαξε στον πρωτοπόρο Δήμο Βόλου και στους επίσης πρωτοπόρους Δήμους Αγρινίου και Καβάλας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) που εισήγαγε στην Ολομέλεια της Βουλής και ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία την περασμένη Πέμπτη.
Το νομοσχέδιο που εκσυγχρονίζει τη νομοθεσία για τη χρήση και παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και αποτελεί το πρώτο βήμα για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, έρχεται μέσω του άρθρου 52, να αδικήσει τρεις Δήμους, που πρωτοπόρησαν, αλλάζοντας το πλαίσιο συμψηφισμού ενέργειας που παράγεται από τις ενεργειακές κοινότητες, οι οποίες, στην περίπτωση του Βόλου, του Αγρινίου και της Καβάλας, βρίσκονται στην τελική ευθεία.
Ρεπορτάζ: ΕΛΕΝΗ ΧΑΝΟΥ www.taxydromos.gr
Τόσο ο Δήμος Βόλου, όσο και οι Δήμοι Αγρινίου και Καβάλας βρέθηκαν στην πρωτοπορία ανάμεσα σε όλους τους υπόλοιπους ΟΤΑ της χώρας, προχωρώντας πρώτοι τις ενεργειακές τους κοινότητες και υπογράφοντας τους όρους σύνδεσης.
Ωστόσο, με το νομοσχέδιο που κατατέθηκε, ουσιαστικά «ακυρώνεται» συμφέρουσα συμφωνία που έχει κάνει ο Δήμος Βόλου, με βάση τον Νόμο που ίσχυε.
Ο Δήμος Βόλου έχει υπογράψει συμφωνία για net metering, σχήμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που του επιτρέπει να καταναλώνει την ενέργεια που παράγει.
Το ΥΠΕΝ όμως, στο άρθρο 52 προβλέπει για τις ενεργειακές κοινότητες των Δήμων ότι θα λειτουργούν με net billing. Και στέλνει στην ίδια γραμμή αφετηρίας τους τρεις πρωτοπόρους ΟΤΑ μαζί με τους υπόλοιπους 297 δήμους.
Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή πρακτικά για τον Δήμο Βόλου; «Απώλεια» 85 εκατ. ευρώ σε βάθος 25ετίας, καθώς πλέον δεν θα έχει το δικαίωμα να καταναλώνει όποτε θέλει το ρεύμα που παράγει, αλλά μόνο τη στιγμή που το παράγει και το υπόλοιπο να το πουλά στο δίκτυο και όταν το χρειάζεται να το αγοράζει ακριβότερα από ό,τι το πούλησε!
Τι είναι το net metering και τι το net billing
Το Net Metering είναι ένα σχήμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που επιτρέπει στους καταναλωτές που παράγουν μέρος ή όλη τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια και να χρησιμοποιούν αυτήν την ηλεκτρική ενέργεια, ανά πάσα στιγμή, αντί όταν αυτή παράγεται. Δηλαδή, η παραγόμενη ενέργεια δεν είναι απαραίτητο να ταυτοχρονίζεται με την καταναλισκόμενη, ουσιαστικά το δίκτυο χρησιμοποιείται ως μπαταρία.
Το net metering είναι λοιπόν ένα σχήμα παραγωγής που προσφέρει ισχυρό κίνητρο εγκατάστασης και ταχεία απόσβεση.
Ωστόσο η νέα νομοθεσία θέτει όρια στον ενεργειακό συμψηφισμό, προκρίνοντας ένα νέο σχήμα παραγωγής, το net billing, και παράλληλα τη μεγιστοποίηση της αυτοκατανάλωσης, δίνοντας κίνητρα για εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
Το Net Billing ή ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές – δήμους στη συγκεκριμένη περίπτωση, να καταναλώνουν επί τόπου την ενέργεια που παράγουν οι ίδιοι και την πλεονάζουσα ενέργεια να τη διοχετεύουν στο σύστημα έναντι αποζημίωσης ή να την αποθηκεύουν- εφόσον έχουν εγκαταστήσει σύστημα αποθήκευσης- για μελλοντική χρήση.
Η πώληση της περισσεύουσας ενέργειας επιτρέπεται μέσω συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συμφωνιών με προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας. Καθώς το τίμημα αποζημίωσης της εξαγόμενης ενέργειας είναι τυπικά μικρότερο από τον μέσο τίμημα παροχής ενέργειας, το σχήμα αυτό κινητροδοτεί την μεγιστοποίηση της αυτοκατανάλωσης , είτε μέσω αλλαγής προφίλ κατανάλωσης, είτε μέσω εγκατάστασης συστήματος αποθήκευσης.
Ουσιαστικά δηλαδή το net metering είναι μία συμφωνία πιο ευνοϊκή, καθώς μπορεί ο εκάστοτε δήμος – καταναλωτής να καταναλώνει την ενέργεια που παράγει όποτε τη χρειάζεται σε αντίθεση με το net billing που ωθεί τους δήμους – καταναλωτές να καταναλώνουν την ενέργεια τη στιγμή που την παράγουν και όση δεν χρησιμοποιούν να την πουλούν στο δίκτυο με λιγότερα χρήματα κι αν χρειαστεί να αγοράσουν να πληρώνουν περισσότερα.
Θα κινηθεί νομικά ο Δήμος Βόλου
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Δήμος Βόλου, πρόκειται να κινηθεί νομικά για να διασφαλίσει τα συμφέροντά του, μέσα από συμφωνίες που πέτυχε με βάση το ισχύον μέχρι πρότινος νομικό πλαίσιο.
Πηγές του Δήμου αναφέρουν ότι έχουν στα χέρια τους υπογεγραμμένες συμβάσεις, καθ’ όλα νόμιμες και με βάση αυτές θα κινηθούν.
Σημειώνεται ότι αύριο, Δευτέρα, ο δήμαρχος Βόλου, Αχιλλέας Μπέος έχει ανακοινώσει ότι θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου και δεν αποκλείεται να αναφερθεί και στο συγκεκριμένο ζήτημα.
«Δεν είναι δίκαιο να μπαίνουν στην ίδια αφετηρία οι δήμοι που εργάστηκαν και όσοι δεν ενδιαφέρθηκαν»
Παρέμβαση Χρ. Μπουκώρου από το βήμα της Βουλής για το επίμαχο άρθρο 52 του νομοσχεδίου
Για το πρόβλημα που δημιουργείται με το άρθρο 52 του νομοσχεδίου για τις ΑΠΕ, στις ενεργειακές κοινότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και συγκεκριμένα των Δήμων Βόλου, Αγρινίου και Καβάλας, έκανε παρέμβαση στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια, την περασμένη Πέμπτη το βράδυ, ο βουλευτής Μαγνησίας, Χρήστος Μπουκώρος.
Μίλησε για αδικία σε βάρος των τριών πρωτοπόρων δήμων που καλούνται να μπουν στην ίδια αφετηρία με τους υπόλοιπους 297 που δεν ενδιαφέρθηκαν και πρότεινε την προσθήκη μιας φράσης στο επίμαχο άρθρο, που θα διασφαλίζει τις υπάρχουσες συμφωνίες.
«Ζήτησα τον λόγο για να αναφερθώ μόνο στο άρθρο 52 γιατί ενημερώθηκα ότι δημιουργήθηκε πρόβλημα με την αλλαγή του πλαισίου σε ενεργειακές κοινότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πιο συγκεκριμένα σε Αγρίνιο, Βόλο και Καβάλα.
Είναι τρεις δήμοι που εδώ και τρία χρόνια, από το 2023 έχουν ετοιμάσει τις ενεργειακές τους κοινότητες με τη μέθοδο της αυτοπαραγωγής για να καταστούν ενεργειακά βιώσιμοι και μέσα από μελέτες που έχουν εκπονήσει να μπορούν, εκτός από ανάγκες για την ενεργειακή τους βιωσιμότητα, να παρέχουν οικονομικότερο ρεύμα και σε ευάλωτες οικογένειες, περίπου 5.000 – 6.000 νοικοκυριά.
Με την αλλαγή του νομικού πλαισίου θα πάνε στη νέα διαδικασία για ό,τι ισχύει σε όλους τους ΟΤΑ της χώρας, δεν θα έχουν δηλαδή μία έξτρα μικρή πριμοδότηση.
Καταλαβαίνω τη λογική που λέει ότι δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε τους τρεις δήμους. Εδώ όμως η Πολιτεία, κύριε υπουργέ, πρέπει να επιβραβεύει την ετοιμότητα, την ωριμότητα των μελετών, την ευαισθησία των συγκεκριμένων ΟΤΑ για την ενεργειακή τους μετάβαση, την κοινωνική τους ευαισθησία να αναζητήσουν τρόπους να παρέχουν φθηνότερο ρεύμα σε ευάλωτες οικογένειες.
Αντιλαμβάνομαι ότι οι υπόλοιποι 297 δήμοι δεν ασχολήθηκαν με το ζήτημα τα προηγούμενα τρία χρόνια. Το να ερχόμαστε ως Πολιτεία και να βάζουμε και αυτούς που ενδιαφέρθηκαν και αυτούς που δεν ενδιαφέρθηκαν στην ίδια αφετηρία, δεν είναι δίκαιο», υπογράμμισε στην ομιλία του ο κ. Μπουκώρος, τονίζοντας ότι οι τρεις δήμοι λειτούργησαν με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
«Δέχομαι ότι αυτοί οι τρεις δήμοι θα τύχουν και μιας ευνοϊκότερης επιδότησης μέσα από αυτοπαραγωγή. Όμως μας ενδιαφέρει οι δήμοι μας να κάνουν οικονομία; Να μπορούν να δίνουν φθηνότερο ρεύμα σε ευάλωτες οικογένειες; Γιατί η ενεργειακή ακρίβεια είναι δεδομένη. Είναι μία διαδικασία η οποία θα διαρκέσει τα επόμενα 25 χρόνια. Εδώ αποφασίζουμε για το μέλλον κάποιων τοπικών κοινοτήτων και πώς αντιμετωπίζονται σε σχέση με την προσπάθεια που έκαναν.
Γιατί αυτοί οι τρεις δήμοι; Τι έκαναν; Απλά πήγαν στον υπουργό να ζητήσουν ρουσφέτι ή μια φωτογραφική διάταξη ή πήγαν στους βουλευτές να πιέσουν; Δεν έκαναν αυτό. Υπέβαλλαν εγκαίρως τα αιτήματά τους και αποδέχθηκαν τους οριστικούς όρους προσφοράς σύνδεσης, προχώρησαν σε ουσιαστικές ενέργειες ωρίμανσης των έργων τους επί τρία χρόνια, εξασφάλισαν χρηματοδότηση από τραπεζικό συστημικό οργανισμό, διασφάλισαν βιώσιμο διακανονισμό οφειλών των ΔΕΥΑ προς τη ΔΕΗ επ’ ωφελεία και των ΔΕΥΑ και των καταναλωτών. Είναι διαδικασίες που δεν έγιναν από άλλους δήμους. Να τραβάμε μία γραμμή και να λέμε όλοι στο ίδιο, δεν έχει έννοια επιβράβευσης όσων εργάστηκαν. Προχώρησαν σε όλες τις διαδικασίες σύμφωνα με το τότε νομοθετικό πλαίσιο. Δεν έκαναν κάτι παράνομο», σημείωσε ο κ. Μπουκώρος στην ομιλία του, προτείνοντας την προσθήκη μιας φράσης στο άρθρο 52 που μπορεί να αποκαταστήσει την αδικία.
«Και ερχόμαστε το 2026 και λέμε άκυρο, όλοι πίσω στην ίδια γραμμή. Εγώ αυτό δεν το αντιλαμβάνομαι ως δίκαιο. Γιατί να μπουν όλοι στην ίδια γραμμή; Έκαναν όλοι την ίδια προετοιμασία; Προτείνω στο άρθρο 52 να μπει η φράση «για τις αιτήσεις που δεν έχουν λάβει οριστική προσφορά σύνδεσης έως τη δημοσίευση του παρόντος άρθρου», η πρόταση του κ. Μπουκώρου, ο οποίος κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης που αντέδρασαν να εξηγήσουν στους πολίτες γιατί δεν θα μπορούν να πάρουν φθηνότερο ρεύμα.
«Νομίζω ότι μπορούν να τύχουν άλλης αντιμετώπισης οι τρεις δήμοι χωρίς καμία φωτογραφική διάταξη, γιατί ακούστηκε κι αυτό κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Τα κόμματα που αντέδρασαν θα πρέπει και δικαιολογήσουν τη θέση τους και να αιτιολογήσουν τους πολίτες των τριών δήμων γιατί δεν θα πάρουν φθηνότερο ρεύμα σύμφωνα με τις αρχικές μελέτες. Ο Δήμος Βόλου από αυτή την αλλαγή θα χάσει σε βάθος 25ετίας 85 εκατ. ευρώ που θα πήγαιναν σε μεγάλο μέρος στα ευάλωτα νοικοκυριά για να καταπολεμηθεί η ενεργειακή φτώχεια. Δεν είναι δίκαιο να βάζουμε στην ίδια αφετηρία και αυτούς που εργάστηκαν και όσους όχι», κατέληξε ο κ. Μπουκώρος.
Επιστολή των τριών δημάρχων στον Υπουργό (δημοσιεύθηκε στo aixmi-news.gr)
Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας ένα ζήτημα μείζονος σημασίας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τη βιωσιμότητα βασικών δημόσιων υπηρεσιών και την κοινωνική συνοχή, το οποίο αφορά τις Δημοτικές Ενεργειακές Κοινότητες Καβάλας, Αγρινίου και Βόλου. Οι εν λόγω ενεργειακές κοινότητες, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο της Πολιτείας, προχώρησαν έγκαιρα και με πλήρη συμμόρφωση στη νομοθεσία στην ανάπτυξη έργων εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους των ΟΤΑ και των ΔΕΥΑ, τη στήριξη των πολιτών και την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας.
Στο πλαίσιο αυτό:
Υπέβαλαν εγκαίρως τα αιτήματά τους και αποδέχθηκαν τις συμβάσεις Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης σύμφωνα με το ισχύον τότε κανονιστικό πλαίσιο.
Προχώρησαν σε ουσιαστικές ενέργειες ωρίμανσης των έργων τους, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση από συστημικό τραπεζικό ίδρυμα, όπως η Alpha Bank.
Διασφάλισαν βιώσιμο διακανονισμό οφειλών με τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας ΔΕΗ, προς όφελος της ΔΕΥΑ Βόλου και των καταναλωτών.
Προχώρησαν σε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των αρμόδιων ελεγκτικών και θεσμικών οργάνων. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν αποτελούν απλώς επενδυτικά έργα.
Συνδέονται άμεσα με:
τη βιωσιμότητα των ΔΕΥΑ και των ΟΤΑ,
τη δυνατότητα ακόμη και μείωσης των δημοτικών τελών,
τη διασφάλιση πρόσβασης των πολιτών σε βασικά αγαθά, όπως η ενέργεια και το νερό,
και την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας σε τοπικό επίπεδο.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι οι ανωτέρω κοινότητες ενήργησαν με πλήρη εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου και στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, σήμερα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μεταβολής των όρων των συμβάσεών τους, κατόπιν μεταγενέστερων παρεμβάσεων που δεν λαμβάνουν υπόψη ούτε τον χρόνο υποβολής των αιτημάτων τους ούτε το επίπεδο ωριμότητας των έργων τους.
Η προτεινόμενη μεταβολή:
δημιουργεί συνθήκες άνισης μεταχείρισης,
θίγει την αρχή της ασφάλειας δικαίου,
υπονομεύει τη χρηματοδοτική και λειτουργική βιωσιμότητα των έργων,
και θέτει σε κίνδυνο συμφωνίες που έχουν ήδη συναφθεί με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ενεργειακούς παρόχους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η εν λόγω παρέμβαση φαίνεται να έχει προκύψει κατόπιν αιτημάτων συγκεκριμένων ενεργειακών κοινοτήτων, χωρίς να διασφαλίζεται ότι έχουν ακολουθήσει αντίστοιχη διαδικασία ωρίμανσης έργων ή ότι διαθέτουν εγκεκριμένα στοιχεία βιωσιμότητας από τα αρμόδια συλλογικά τους όργανα.
Κύριε Πρωθυπουργέ, Η παρούσα παρέμβαση δεν αφορά ένα επιμέρους τεχνικό ή διοικητικό ζήτημα ενεργειακής πολιτικής. Αφορά τον πυρήνα της θεσμικής αξιοπιστίας της Πολιτείας, τη σχέση εμπιστοσύνης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και, τελικώς, την ίδια τη δυνατότητα υλοποίησης μιας δίκαιης και κοινωνικά προσανατολισμένης ενεργειακής μετάβασης.
Η Πολιτεία καλείται να διασφαλίσει ότι:
δεν θα ανατραπούν εκ των υστέρων νόμιμα θεμελιωμένες προσδοκίες,
δεν θα πληγεί η αξιοπιστία των θεσμών έναντι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
και δεν θα τεθεί σε κίνδυνο ένα εργαλείο που συμβάλλει ουσιαστικά στην κοινωνική πολιτική και την ενεργειακή μετάβαση.
Για τον λόγο αυτό, ζητούμε:
Τη διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος για τις ενεργειακές κοινότητες που έχουν ήδη υποβάλει αιτήματα και προχωρήσει σε ώριμες επενδυτικές ενέργειες.
Τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης μεταξύ των ενεργειακών κοινοτήτων.
Την πρόβλεψη δυνατότητας τροποποίησης των συμβάσεων αποκλειστικά κατόπιν αιτήματος των ίδιων των ενδιαφερόμενων φορέων, χωρίς να επηρεάζονται τρίτοι.
Είμαστε βέβαιοι ότι αντιλαμβάνεστε το βάθος και την κρισιμότητα του ζητήματος, τόσο ως προς τις άμεσες πρακτικές του συνέπειες όσο και ως προς τις ευρύτερες θεσμικές και πολιτικές του προεκτάσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, προσβλέπουμε στη δική σας παρέμβαση για την αποκατάσταση της κανονιστικής συνέπειας και τη διασφάλιση μιας δίκαιης και σταθερής λύσης, αντάξιας των αρχών του κράτους δικαίου και των αναγκών της κοινωνίας.
Οι ενεργειακές κοινότητές μας θα συνεχίσουν να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, προστατεύοντας τα δικαιώματα των πολιτών και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων, διασφαλίζοντας την πρόσβασή τους σε βασικά αγαθά. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση.
