Του Γιώργου Μαρκατάτου
Η πρόεδρος της Κομισιόν γλύτωσε την πρόταση μομφής, όπως ήταν αναμενόμενο. Η σθεναρή υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος ήταν καθοριστική δίπλα στην ψήφο εμπιστοσύνης που έδωσαν και οι σοσιαλιστές, εφ όσον η πρόεδρος υποσχέθηκε αυξημένα κονδύλια για το ερχόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) των ετών 2028 – 2034. Στο σημερινό και τα επερχόμενα σημειώματά μας θα καταδείξουμε γιατί αρμενίζει στραβά το καράβι της ΕΕ εφ όσον πρόκειται για λεφτά. Φρούδες ελπίδες που δεν μπορούν να εξαιρεθούν από τα τεκταινόμενα των εσφαλμένων αποφάσεων της ΕΕ με τη ρωσοουκρανική σύρραξη.
Κατατέθηκε και οδεύει προς μελέτη και ψήφιση ο νέος προϋπολογισμός του ερχόμενου έτους 2026 και η ψήφισή του δεν πρόκειται να επέλθει νωρίτερα από τον Νοέμβριο – Δεκέμβριο τρέχοντος έτους.
Ένας νέος προϋπολογισμός πάνω στον οποίο φαίνονται οι επιπτώσεις από τις εσφαλμένες αποφάσεις των ισχυρών ταγών της ΕΕ στο σύνολο σχεδόν των τομέων που απασχολούν ην εφαρμογή των ήδη πολυκαιρισμένων πολιτικών. Μπορεί να σημειωθεί με βεβαιότητα ότι πολλοί εκ των βασικών παικτών της ΕΕ θα ήθελαν να πάει ακόμη παραπέρα η μείωση των κοινοτικών δαπανών από τις ήδη μειωμένες δαπάνες, ώστε να εξασφαλισθούν τα απαραίτητα κονδύλια για την άσκηση μιας οικονομίας σε κατάσταση «προετοιμασίας πολέμου».
Ο ετήσιος προϋπολογισμός, αλλά και ο μακροπρόθεσμος (7ετής) είναι το αποτέλεσμα άγριων και αδυσώπητων παζαριών μεταξύ των δυνατών και των αδύναμων εθνικών προϋπολογισμών. Οι χώρες που έχουν ενταχθεί στα πλαίσια εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι επιδοτήσεις και οι προθέσεις διενέργειας επενδύσεων στα κράτη τους επισύρουν την καταβολή πιεστικών κονδυλίων που συναντούν ολοένα και μεγαλύτερη δυσχέρεια για την απόληψή τους.
Συνέπεσε δε, χρονικά για φέτος να υιοθετηθεί από μερίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η πρόταση μομφής κατά της Κομισιόν, με βάση τα αμύθητα κονδύλια που σπαταλήθηκαν για την υποτιθέμενη κατάρα του COVID-19. Και αν προστεθούν και οι αδιαφανείς πρακτικές του πρόσφατου παρελθόντος για τα αμφιλεγόμενα κονδύλια που έχουν κατευθυνθεί στην Ουκρανία, γίνεται κατανοητό πόσο αυξάνει η ανάγκη να ελέγχουμε καλύτερα τις προτάσεις της Κομισιόν που αφορούν δαπάνες. Και σύμφωνα με τα ΜΜΕ, ας είναι καλά οι σοσιαλιστές της ΕΕ που κράτησαν στη θέση της την Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν, έναντι της υποστήριξης τους. Συγκεκριμένα, οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέσυραν τις απειλές αποχής, αφού η φον ντερ Λάιεν υποσχέθηκε να διατηρήσει κονδύλια αφιερωμένα στις κοινωνικές δαπάνες στον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ από το 2028, ο οποίος καταρτίζεται επί του παρόντος. Και φαίνεται ότι στους στόχους της προέδρου της Κομισιόν το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ+) ήταν απέξω, αλλά θα περιλαμβάνεται στο ερχόμενο πολυετές πλαίσιο δαπανών.
Έτσι η πρόταση μομφής τελικά απέτυχε, αποκάλυψε όμως, μια αποδυναμωμένη πολιτική ηγεσία. Στο μεταξύ ακούγονται ακόμη και στις διοργανικές εσωτερικές διαμάχες, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απειλεί επίσης να μηνύσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη χρήση διαδικασιών έκτακτης ανάγκης για τη χρηματοδότηση του νέου σχεδίου αμυντικών δαπανών. Το έχουμε υπερ-τονίσει σε προηγούμενα σημειώματά μας. Μια αποδυναμωμένη πρόεδρος που όμως πρέπει να έχει ισχυρά μετερίζια στις μεγάλες πολεμικές βιομηχανίες της ΕΕ, απ όπου αντλεί τη δύναμή της.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΤΟΥΣ 2026 ΤΗΣ Ε.Ε.
Το ερώτημα όμως είναι αν η πρόεδρος της Κομισιόν πρέπει να αντλεί τη δύναμή της από τις πολεμικές βιομηχανίες της ΕΕ, ή από τους πολίτες της ΕΕ που επιθυμούν διακαώς να βλέπουν τις συνθήκες διαβίωσής τους να βελτιώνονται, αντί να χειροτερεύουν.
Και όπως δήλωσε ευρωβουλευτής των Πρασίνων το ότι δεν ψήφισαν την πρόταση μομφής «δεν αποτελεί έγκριση της κατεύθυνσης της επιτροπής».
Στα πλαίσια αυτά παρουσιάσθηκε στο ευρωκοινοβούλιο ο νέος προϋπολογισμός για το 2026, όπως τον βλέπουμε στον ανωτέρω πίνακα.
Το πρώτο σχόλιο που διατυπώνουμε με βάση τον πίνακα αυτόν είναι ότι μειώνονται οι δαπάνες που προβλέπεται για το 2026 και μάλιστα κάτω του ορίου των δυο τελευταίων προϋπολογισμών. Φαίνεται ότι ξαφνικά καλύφθηκαν οι ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών και η γραφειοκρατική ελίτ των Βρυξελλών δεν κρίνει αναγκαίο να εξακολουθήσει την αυξητική πορεία του το σκέλος των δαπανών.
Δε φτάνει δε, που κρατήθηκε το ύψος ου προϋπολογισμού στα απολύτως απαραίτητα χαμηλά επίπεδα, αλλά βασικοί τομείς που σηκώνουν σημαντικό μέρος των δαπανών, όπως είναι η γεωργία, παρατηρούμε μια μείωση εξαιρετικά επικίνδυνη μεταξύ δεσμεύσεων και πληρωμών.
Αν είναι να συμβάλλει η ΕΕ στην εξακολουθητική μείωση των γεωργικών δαπανών, οι αγρότες κατ επάγγελμα πρέπει να αντιδράσουν.
Στο επόμενο σημείωμά μας θα αναλύσουμε τις τάσεις που παρατηρούνται στην εξέλιξη των δαπανών, πρέπει να μας πουν όμως, οι αρμόδιοι που κρύβονται τα οργιώδη ποσά των εξοπλιστικών, εκτός αν ο Τραμπ του υποχρέωσε να τα μεταφέρουν στα περίφημα ποσοστά επί του ΑΕΠ αλλά στο ΝΑΤΟ.
Θα καταβάλουμε δε κάθε δυνατή προσπάθεια να δούμε πως εξελίσσονται οι δαπάνες περιφερειακής πολιτικής και πολιτικής συνοχής, που γνώρισαν μια αδυσώπητή κατακρήμνιση τα δυο τελευταία έτη μεταξύ των δεσμεύσεων και των πληρωμών των έργων.
