«Δυτικά Επιχειρείν 2026»-Θέσεις και προτάσεις της Εστίασης του Αγρινίου

Το Στρατηγικό Συνέδριο «Δυτικά Επιχειρείν 2026» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 6 Ιουνίου 2026, στο Studio Πιθάρι (Γιαννούζι) Αγρινίου, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης, της επιχειρηματικής κοινότητας και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Οι εργασίες του Συνεδρίου διεξάγονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την περιφερειακή ανάπτυξη, καθώς οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις οικονομικές και αναπτυξιακές προοπτικές των τοπικών κοινωνιών.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται από τoν δημοσιογραφικό οργανισμό AgrinioMedia και το Ελληνικό Ινστιτούτο Επιχειρηματικότητας και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΙΕΑ) με την τιμητική συνεργασία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Δήμου Αγρινίου και τελεί υπό την αιγίδα των Υπουργείων Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών,  της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας, του Πανεπιστημίου Πατρών και του Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας.  Στη διοργάνωση συνεργάζεται το «Route Lab».

Στα πλαίσια του δημοσίου διαλόγου με αφορμή το Συνέδριο, στο agrinionews.gr φιλοξενούνται οι θέσεις φορέων της περιοχής.

Ο Κώστας Ναστούλης,  θεσμικός εκπρόσωπος της εστίασης στην περιοχή,   καταθέτει προτάσεις τόσο για τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιοχής όσο και για τις αναγκαίες πολιτικές της κεντρικής εξουσίας, ώστε ο κλάδος να μπορέσει να συμβάλει στο «Δυτικά Επιχειρείν» με όρους βιωσιμότητας, ποιότητας και προοπτικής.

Αναλυτικά οι θέσεις-προτάσεις που εκφράζει ο κ. Ναστούλης Πρόεδρος Ένωσης Επαγγελματιών Εστίασης Αγρινίου και Υπεύθυνος Συμβουλευτικής Υποστήριξης Επιχειρήσεων Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας:

Η περιοχή του Αγρινίου και της ευρύτερης Αιτωλοακαρνανίας βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Η νέα προγραμματική περίοδος, τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και η συνολική αναδιάταξη του τουριστικού και επιχειρηματικού χάρτη της χώρας δημιουργούν μια σπάνια ευκαιρία για ουσιαστική αναπτυξιακή επανεκκίνηση. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εξασφάλισε το δεύτερο μεγαλύτερο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 στη χώρα  συνολικού ύψους έως 371 εκατ. ευρώ  αμέσως μετά την Αττική. Ο αρχικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 285 εκατ. ευρώ, ενώ με τη δυνατότητα υπερδέσμευσης 30% οι πόροι φτάνουν τα 371 εκατ. ευρώ, ποσό κατά 14 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν υπάρχουν πόροι, αλλά να υπάρξει στρατηγική βούληση να αξιοποιηθούν συνθετικά. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κλάδος της εστίασης, ως ένας από τους βασικούς εργοδότες και φορείς προστιθέμενης αξίας, οφείλει να έχει κεντρική θέση στον δημόσιο διάλογο.

Ως θεσμικός εκπρόσωπος της εστίασης στην περιοχή, η παρούσα τοποθέτηση καταθέτει προτάσεις τόσο για τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιοχής όσο και για τις αναγκαίες πολιτικές της κεντρικής εξουσίας, ώστε ο κλάδος να μπορέσει να συμβάλει στο «Δυτικά Επιχειρείν» με όρους βιωσιμότητας, ποιότητας και προοπτικής.

Α. Αναπτυξιακές προτεραιότητες για την περιοχή μας

1. Γαστρονομικός και εναλλακτικός τουρισμός ως στρατηγική αιχμή

Η Αιτωλοακαρνανία διαθέτει μοναδικό φυσικό, πολιτιστικό, αρχαιολογικό και παραγωγικό πλούτο: τη λίμνη Τριχωνίδα (95 τ.χλμ., ενταγμένη στο Natura 2000) και το ευρύτερο υδάτινο σύστημα, εκτεταμένη ακτογραμμή, ορεινούς όγκους, προστατευόμενες περιοχές, ιστορική και θρησκευτική ταυτότητα καθώς και ισχυρή αγροδιατροφική παραγωγή (ελαιόλαδο, βρώσιμη ελιά, κτηνοτροφικά προϊόντα, αλιεία, εκτεταμένες καλλιέργειες). Αυτά τα στοιχεία, όταν συνδεθούν οργανωμένα με την εστίαση και τον τουρισμό, μπορούν να συγκροτήσουν ένα ολοκληρωμένο προϊόν γαστρονομικού και εναλλακτικού τουρισμού.

Η εστίαση δεν είναι μόνο χώρος κατανάλωσης, είναι ο χώρος όπου ο επισκέπτης «γνωρίζει» τον τόπο. Μέσα από τα γεύση, τις πρώτες ύλες, τον τρόπο φιλοξενίας, διαμορφώνεται η εικόνα της περιοχής. Γι’ αυτό:

• Η θεσμοθέτηση θεματικών διαδρομών γεύσης και εμπειρίας «Δρόμου Γεύσης Αιτωλοακαρνανίας» (π.χ. γύρω από τη λίμνη Τριχωνίδα, τις ελαιοκομικές ζώνες και τα τοπικά οινοποιεία/παραγωγικές μονάδες) πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα, σε συνεργασία με Δήμο, Περιφέρεια, Επιμελητήριο και αναπτυξιακούς φορείς.
• Ένας ετήσιος θεσμός φεστιβάλ γαστρονομίας στο Αγρίνιο, με τη συμμετοχή επιχειρήσεων εστίασης και παραγωγών, μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς για όλη τη δυτική Ελλάδα, να προσελκύσει επισκέπτες, να ενισχύσει την εξωστρέφεια και να αναδείξει τη σύνδεση γαστρονομίας – αγροδιατροφής. Σε αυτή την κατεύθυνση, το Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας και η Ένωση Επαγγελματιών Εστίασης Αγρινίου προετοιμάζουμε από κοινού πρόταση για τη διοργάνωση Street Food Festival, μιας σύγχρονης και ευρέως δοκιμασμένης μορφής γαστρονομικής εκδήλωσης που απευθύνεται ταυτόχρονα στον κάτοικο και στον επισκέπτη. Στόχος είναι η ανάδειξη της τοπικής γαστρονομικής ταυτότητας σε δημοφιλή και προσβάσιμο format. Η πρόταση αυτή μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα του ετήσιου γαστρονομικού ημερολογίου της περιοχής και να εξελιχθεί σε θεσμό με εθνική εμβέλεια.
• Η δημιουργία συστήματος πιστοποίησης επιχειρήσεων εστίασης που εντάσσουν συστηματικά τοπικά προϊόντα στους καταλόγους τους (ελαιόλαδο, τυριά, ψάρια, τοπικά κρασιά κ.ά.) θα ενισχύσει ταυτόχρονα τον πρωτογενή τομέα και την τουριστική ταυτότητα της περιοχής.

Η στρατηγική αυτή πρέπει να ενταχθεί σε έναν συνολικό σχεδιασμό τουριστικής ανάπτυξης της Αιτωλοακαρνανίας, σε συνέργεια με τις πρωτοβουλίες που ήδη αναπτύσσονται σε επίπεδο Υπουργείου Τουρισμού, Περιφέρειας και Επιμελητηρίων.

2. Υποδομές, δημόσιος χώρος και επιχειρηματικό περιβάλλον

Καμία αναπτυξιακή προσπάθεια δεν ευδοκιμεί χωρίς αναβαθμισμένες υποδομές και λειτουργικό δημόσιο χώρο. Για τις επιχειρήσεις εστίασης, αυτό σημαίνει:

• Δεύτερο κύμα παρεμβάσεων ανάπλασης με σκοπό την απρόσκοπτη σύνδεση της πόλης με τη λίμνη, τα χωριά και τους υπόλοιπους πόλους έλξης,
• βελτίωση της προσβασιμότητας, της στάθμευσης περιμετρικά του κέντρου,
• δημιουργία μικρών, συχνών «αστικών διαδρομών» (π.χ. mini bus ή ηλεκτρικά shuttle) που να συνδέουν τις γειτονιές και την περιφέρεια με το κέντρο, ιδιαίτερα σε ώρες αιχμής και γιορτές,
• καλύτερη σήμανση από το κέντρο προς τη λίμνη Τριχωνίδα και άλλα σημεία ενδιαφέροντος (μονοπάτια, αρχαιολογικούς χώρους, πάρκα), ώστε ο επισκέπτης να αντιλαμβάνεται την πόλη ως «πύλη» προς την ευρύτερη περιοχή,
• κοινή ταυτότητα (branding) του Αγρινίου ως περιοχή βόλτας, αγορών και εστίασης, σε σύνδεση με τις ευρύτερες δράσεις βιώσιμης αστικής ανάπτυξης του Δήμου.

Χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο που θα αντιμετωπίζει το Αγρίνιο και τους βασικούς άξονες ως «ζώνες φιλοξενίας», φιλικές στον επισκέπτη και στον κάτοικο.

Παράλληλα, τα ενεργά χρηματοδοτικά εργαλεία (περιφερειακά προγράμματα, ΕΣΠΑ, δράσεις εκσυγχρονισμού μικρής επιχειρηματικότητας) όπου είχαμε ενεργό ρόλο στην διαβούλευση ώστε να φτάνουν ουσιαστικά και στην εστίαση. Ο εκσυγχρονισμός, η ενεργειακή αναβάθμιση, η ανανέωση εξοπλισμού, η αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση των επιχειρήσεων δεν είναι πολυτέλεια είναι αναγκαιότητα για να σταθεί ο κλάδος ανταγωνιστικά.

Σε αυτό το πλαίσιο:

• Απαιτείται στενή συνεργασία Δήμου, Περιφέρειας, Επιμελητηρίου και κλαδικών φορέων για στοχευμένη ενημέρωση και τεχνική υποστήριξη των επιχειρήσεων εστίασης, ώστε να αξιοποιούν τα προγράμματα και να μην μένουν στο περιθώριο.
• Η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και γνωστοποίησης μέσω πλήρους ψηφιοποίησης και λειτουργίας «σημείου μιας στάσης» σε τοπικό επίπεδο θα μειώσει γραφειοκρατικό κόστος, θα δώσει χρόνο στην ουσιαστική επιχειρηματική δραστηριότητα και θα προσελκύσει νέες επενδύσεις.

3. Ψηφιακός μετασχηματισμός και εξωστρέφεια

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι οριζόντια προτεραιότητα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και αφορά άμεσα τον κλάδο της εστίασης. Η ψηφιακή παρουσία (ιστοσελίδες, social media, πλατφόρμες κρατήσεων), η χρήση δεδομένων για καλύτερη οργάνωση και απόφαση, καθώς και η σύνδεση με πλατφόρμες τουριστικής προβολής είναι εργαλεία επιβίωσης και ανάπτυξης.

Για την περιοχή μας, είναι κρίσιμο:

• Να δημιουργηθεί ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα/brand προβολής, όπου θα συγκεντρώνονται καταλύματα, εστίαση και εμπειρίες (δραστηριότητες, εκδηλώσεις, διαδρομές). Η πλατφόρμα αυτή πρέπει να υποστηρίζεται θεσμικά (Δήμος, Περιφέρεια, Επιμελητήριο) και να αποτελεί την «ψηφιακή πύλη» της περιοχής προς τους επισκέπτες.
• Να αξιοποιηθούν χρηματοδοτικά εργαλεία για την ψηφιακή αναβάθμιση μικρών επιχειρήσεων (ιστοσελίδες, online booking, ψηφιακά μενού, loyalty εφαρμογές), ώστε να μη δημιουργείται «ψηφιακό χάσμα» ανάμεσα σε μεγάλες και μικρές μονάδες.
• Να υπάρξει οργανωμένη συμμετοχή της περιοχής σε εθνικές και διεθνείς εκθέσεις τουρισμού και γαστρονομίας, με κοινή παρουσία φορέων και επιχειρήσεων, ώστε το Αγρίνιο και η Αιτωλοακαρνανία να τοποθετηθούν στον χάρτη των σύγχρονων προορισμών εμπειρίας.

4. Ανθρώπινο δυναμικό και σύνδεση με την εκπαίδευση

Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στην εστίαση αποτελεί σήμερα μια από τις σοβαρότερες απειλές για την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων σε όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στην περιφέρεια. Η αναντιστοιχία ανάμεσα στις ανάγκες της αγοράς και στην παρεχόμενη εκπαίδευση, η φυγή νέων σε άλλες περιοχές ή στο εξωτερικό και η εικόνα της εστίασης ως «περιστασιακού» επαγγέλματος επιτείνουν το πρόβλημα.

Στην περιοχή μας, απαιτούνται:

• Στενές συνέργειες μεταξύ επιχειρήσεων εστίασης, ΙΕΚ, ΕΠΑΛ, ΕΠΑΣ και άλλων δομών κατάρτισης για δημιουργία ειδικοτήτων και προγραμμάτων πρακτικής άσκησης προσαρμοσμένων στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς (κουζίνα, σέρβις, bar, τουριστικές υπηρεσίες, διοίκηση μονάδων).
• Αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων κατάρτισης για νέους και ανέργους, με πιστοποιήσιμες δεξιότητες στην εστίαση και τον τουρισμό, ώστε να ενισχυθεί η απασχόληση και να καλυφθούν ανάγκες του κλάδου.
• Πρωτοβουλίες ανάδειξης της επαγγελματικής προοπτικής στην εστίαση (ημέρες καριέρας, διαγωνισμοί, συνεργασίες με σχολές και φορείς), ώστε ο κλάδος να προσελκύσει ανθρώπους με μεράκι και προοπτική.

Β. Προτεραιότητες της κεντρικής εξουσίας για τον κλάδο της εστίασης

1. Φορολογικό πλαίσιο : ΦΠΑ, σταθερότητα και δικαιοσύνη

Η εστίαση είναι κλάδος εντάσεως εργασίας, με χαμηλά περιθώρια κέρδους, υψηλό λειτουργικό κόστος και ισχυρή εξάρτηση από την εγχώρια ζήτηση και τον τουρισμό. Το επίπεδο και η σταθερότητα του ΦΠΑ επηρεάζουν άμεσα τόσο την ανταγωνιστικότητα όσο και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Οι πάγιες θέσεις του κλάδου, όπως έχουν εκφραστεί από τα θεσμικά μας όργανα, συγκλίνουν στα εξής:

• Η ανάγκη για μείωση και σταθεροποίησητου ΦΠΑ στην εστίαση σε ανταγωνιστικό επίπεδο με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
• Η σύνδεση της μείωσης του ΦΠΑ με πολιτικές ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης, της ψηφιοποίησης συναλλαγών και της αποτελεσματικότερης καταπολέμησης του «κενού ΦΠΑ».
• Η ιδιαίτερη μέριμνα για περιοχές με αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες (περιφέρεια, ορεινά χωριά, παραμεθόριες ζώνες), όπου η εστίαση πέρα από χώρο ψυχαγωγίας και παράδοσης, λειτουργεί ως βασικός πυλώνας τοπικής οικονομίας, σε πολλές περιπτώσεις κέντρο κοινωνικοποίησης, επικοινωνίας, πυλώνα αλληλεγγύης και εξυπηρέτησης.

Ένα σταθερό, λογικό και προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο αποτελεί προϋπόθεση ώστε οι επιχειρήσεις να σχεδιάζουν, να επενδύουν και να διατηρούν θέσεις εργασίας.

2. Ρύθμιση ζητημάτων εργασίας και αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού

Η έλλειψη προσωπικού στην εστίαση έχει πλέον λάβει διαστάσεις διαρθρωτικού προβλήματος. Οι παρεμβάσεις των φορέων σε κεντρικό επίπεδο έχουν αναδείξει την ανάγκη:

• διεύρυνσης του καταλόγου εποχικών επιχειρήσεων, ώστε η εστίαση να μπορεί, υπό σαφείς όρους, να αξιοποιεί εργαζόμενους από τρίτες χώρες,
• σχεδιασμού ενός εθνικού πλαισίου κατάρτισης, πιστοποίησης δεξιοτήτων και επαγγελματικής ανέλιξης στον κλάδο,
• εξισορρόπησης της πολιτικής για τον κατώτατο μισθό και τις ασφαλιστικές εισφορές, ώστε να προστατεύονται οι εργαζόμενοι, χωρίς να οδηγούνται σε ασφυξία οι μικρές επιχειρήσεις.

Η κεντρική εξουσία οφείλει να διαμορφώσει ένα σαφές, σταθερό και δίκαιο πλαίσιο εργασιακών σχέσεων στην εστίαση, που θα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα την ανάγκη κάλυψης κενών σε προσωπικό, την προστασία των εργαζομένων και την αντοχή των επιχειρήσεων.

3. Εξορθολογισμός ασφαλιστικών και φορολογικών βαρών, ρυθμίσεις και ενέργεια

Παρά τις προσπάθειες που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς, ο συνδυασμός φορολογικών υποχρεώσεων, ασφαλιστικών εισφορών, αυξημένου ενεργειακού κόστους, πληθωρισμού και συσσωρευμένων οφειλών από προηγούμενες κρίσεις (οικονομική, πανδημία, ενέργεια) δημιουργεί ένα ασφυκτικό πλαίσιο για χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εστίασης.

Η κεντρική διοίκηση καλείται να:

• σχεδιάσει ρεαλιστικά και βιώσιμα σχήματα ρύθμισηςληξιπρόθεσμων οφειλών, συνδέοντάς τα με τη διατήρηση και δημιουργία θέσεων εργασίας,
• ενισχύσει στοχευμένα τις επιχειρήσεις για το ενεργειακό κόστος και να κατευθύνει πόρους σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης,
• επανεξετάσει τεκμήρια και αντικειμενικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη την εποχικότητα, τη γεωγραφική θέση και το πραγματικό μέγεθος των επιχειρήσεων.

4. Εκσυγχρονισμός αδειοδοτήσεων και θεσμικός διάλογος

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι όταν υπάρχει ουσιαστικός διάλογος μεταξύ πολιτείας και κλαδικών φορέων, μπορούν να δοθούν λύσεις σε πρακτικά ζητήματα όπως για παράδειγμα, στις διαδικασίες χρήσης κοινόχρηστων χώρων και αιγιαλού. Ωστόσο, οι λύσεις «τελευταίας στιγμής» δεν μπορούν να υποκαταστήσουν ένα σταθερό, απλό και ψηφιοποιημένο πλαίσιο αδειοδοτήσεων.

Βασικές προτεραιότητες πρέπει να είναι:

• η πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και ανανέωσης αδειών καταστημάτων,
• η καθιέρωση μόνιμων μηχανισμών θεσμικού διαλόγου μεταξύ Υπουργείων, επαγγελματικών ενώσεων, Επιμελητηρίων και τοπικών φορέων, πριν από την υιοθέτηση νέων ρυθμίσεων, αποφάσεων και νόμων,
• η ενσωμάτωση της γαστρονομίας στις εθνικές στρατηγικές τουρισμού και εξωστρέφειας, με συστηματική προβολή της ελληνικής και της τοπικής κουζίνας στο εξωτερικό.

Η εστίαση στο Αγρίνιο και στην Αιτωλοακαρνανία δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη κλάδο της τοπικής οικονομίας. Είναι ο χώρος όπου συναντώνται ο πρωτογενής τομέας, ο τουρισμός, η παράδοση, η σύγχρονη επιχειρηματικότητα και η απασχόληση χιλιάδων ανθρώπων. Για να μπορέσει να διαδραματίσει τον ρόλο που της αναλογεί, χρειάζεται:

• τοπικές πολιτικές που να την εντάσσουν στον αναπτυξιακό σχεδιασμό,
• εθνικές πολιτικές που να εξορθολογίζουν το πλαίσιο λειτουργίας της,
• και σταθερό θεσμικό διάλογο ανάμεσα σε κράτος, αυτοδιοίκηση και φορείς της αγοράς.

Το συνέδριο «Δυτικά Επιχειρείν 2026» αποτελεί μια πρώτη τάξη ευκαιρία να διατυπωθούν αυτές οι προτάσεις, να ακουστούν οι φωνές της πραγματικής οικονομίας και να τεθούν τα θεμέλια για μια ανάπτυξη που θα είναι ταυτόχρονα δίκαιη, βιώσιμη και ουσιαστικά ωφέλιμη για τον τόπο μας.

Κωνσταντίνος Γ.  Ναστούλης   

Υπεύθυνος Συμβουλευτικής Υποστήριξης Επιχειρήσεων Επιμελητηρίου Αιτωλ/νίας Πρόεδρος Ένωσης Επαγγελματιών Εστίασης Αγρινίου