Το Αγρίνιο, ο Παπαστράτος και η Μοντέρνα Αρχιτεκτονική θα βρεθούν στο επίκεντρο της διάλεξης του Παναγιώτη Τουρνικιώτη που διοργανώνει η Σχολή Τοπικής Ιστορίας της Γυμναστικής Εταιρείας στο Παπαστράτειο Μέγαρο σήμερα, Τετάρτη 28 Ιανουαρίου, στις 19:00.
Ο Καθηγητής ΕΜΠ, που έρχεται πρώτη φορά στο Αγρίνιο, θα επιχειρήσει να χαρτογραφήσει και να αναδείξει τον κοινό τόπο που συνδέει τον Παπαστράτο, το Αγρίνιο και τη Μοντέρνα Αρχιτεκτονική και το ενδιαφέρον που έχει σήμερα αυτό το παρελθόν ως πολιτιστική κληρονομιά.
Η συνάντηση του agrinionews.gr με τον Παναγιώτη Τουρνικιώτη ορίστηκε για την Γλυπτοθήκη Καπράλου. Σε έναν χώρο που κυριαρχεί η τέχνη και η αισθητική, ο διακεκριμένος καθηγητής εξήγησε γιατί σήμερα η οικογένεια Παπαστράτου είναι σήμερα απολύτως σύγχρονοι.
«Είναι άξιο ενδιαφέροντος το πως, πριν έναν αιώνα, καταφέραν όλα αυτά στην πόλη. Πέρα από το ανήσυχο πνεύμα που σίγουρα υπήρχε, η συγκυρία και η εποχή, η ανάπτυξη των καπνών τους έφερε κοντά στο ευρωπαϊκό κέντρο. Ήταν μια εποχή που μαζί με την αισιοδοξία είχε και το στοιχείο του πολυμήχανου. Και αυτό έχει αποτυπωθεί στην μεγάλη επιτυχία της οικογένειας, οι οποίοι δεν ξέχασαν ποτέ την Ιθάκη τους. Ήταν μια πολυεθνική της εποχής τους».
Το ερώτημα προκύπτει αβίαστα. Πόσο σύγχρονα είναι σήμερα τα κτίρια που χτίστηκαν έναν αιώνα πριν και κληροδότησε η οικογένεια Παπαστράτου.
«Θα σας ρωτήσω εγώ εάν είναι σήμερα σύγχρονος ο Παρθενώνας. Η απάντηση είναι ναι, είναι σύγχρονος, γιατί συνεχίζει να είναι κορύφωση όλων των τεχνών μιας εποχής. Θα μου πείτε τι σχέση έχουν όλα αυτά με το Αγρίνιο. Όμως την εποχή εκείνη που ο Παπαστράτος εγκαινίασε ένα μεγάλο εργοστάσιο και αποθήκες, χτίστηκαν τα μοντέρνα σχολεία της δεκαετίας του 1930 από πολύ σημαντικούς αρχιτέκτονες, χτίστηκε ένα νοσοκομείο.
Όλα κτίρια όμορφα και λειτουργικά. Όλα αυτά συνδέουν τον Παπαστράτο με την παραγωγή, την κοινωνία, την εκπαίδευση, την τέχνη. Να λοιπόν που έχουμε πολλούς μικρούς Παρθενώνες μέσα στην πόλη, που βρίσκονται εκεί και κάνουν το Αγρίνιο, σε κάθε εποχή, να είναι μοντέρνο.
Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης είναι ομότιμος καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Δίδαξε ιστορία και θεωρία της αρχιτεκτονικής για τρεις δεκαετίες και παράλληλα ανέπτυξε δραστηριότητα στο σχεδιασμό του χώρου διερευνώντας τη σημασία της επίγνωσης του παρελθόντος στη δημιουργική αντίληψη του παρόντος και του μέλλοντος. Οι δημοσιεύσεις και η έρευνά του αφορούν κυρίως στην κριτική ιστορία της αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Είναι πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής και του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής.
Εχει πολύ συγκεκριμένη άποψη για τη νέα εποχή που μπορεί να χαρακτηρίσει εμβληματικά κτίρια και τη συνέχειά τους :
«Πρέπει το παρελθόν να το προσέχουμε, να το αποκαθιστούμε, να το αναδεικνύουμε, να βλέπουμε δηλαδή τις αξίες του. Στα κελύφη κατοικούν νοήματα άρα τα κτίρια που συνδέθηκαν με τις μεγάλες χορηγίες θα είναι τα κελύφη που θα αγκαλιάσουν σύγχρονες δραστηριότητες της εποχής.
Εκ των πραγμάτων είναι πολύ σημαντικό τα κτίρια να διατηρούν τη χρήση που έχουν. Όσο η χρήση είναι ζωντανή και όταν η χρήση δεν υπάρχει πρέπει μια νέα χρήση, που θα την λέγαμε συμβατή, να μπορέσει να τα κατοικήσει.
Ξέρουμε ότι στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, τα μεγάλη κτίρια βρήκαν νέες χρήσεις. Κι ενώ έχασαν την αιτία της ύπαρξής τους, στην πραγματικότητα διατήρησαν το κέλυφος και την μνήμη που διατρέχει τον χρόνο και συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, η εναλλακτική είναι τα ωραία ερείπια. Συγκινούν με μια νοσταλγική θλίψη τις καρδιές μας αλλά είναι πολύ μεγαλύτερα προβλήματα από τα κτίρια που συνεχίζουν να ζουν, να ακούν φωνές ανθρώπων. Νομίζω ότι οι Παπαστραταίοι θα επιβεβαίωναν ότι τίποτα δεν παγώνει, ο χρόνος συνεχίζεται».
Ρούλα Φλώρου
