Του Γιώργου Μαρκατάτου
Σημειώσαμε την περασμένη εβδομάδα ότι απαιτούνται από τους αρχηγούς της ΕΕ και της εκτελεστικής τους εξουσίας αποφάσεις ύψους περίπου 13.500 δις € για να ικανοποιηθούν οι ορέξεις της οικονομίας του πολέμου, στην οποία επιχειρούν να μας βάλουν με το ζόρι, κυρίως ο άξονας Παρίσι – Βερολίνο, με τη βοήθεια του Αμερικάνου προέδρου Τραμπ, ένθερμου συνεχιστή της πολιτικής του προκατόχου του Μπάιντεν.
Στον πίνακα που παραθέσαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας επισημαίνονται κονδύλια που αφορούν
- Έκθεση Μάριο Ντράγκι
- Πρόταση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
- Αυξήσεις δαπανών κρατών μελών ΕΕ-ΝΑΤΟ (% ΑΕΠ)
- Αριθμητική επίπτωση 15% αύξηση δασμών ΗΠΑ έναντι ΕΕ
Για ένα σύνολο 13.480 δις €. Ξεκάθαρα γνωρίζουμε ότι θα έχουν αδυναμία οι περισσότεροι εταίροι της ΕΕ για τη συλλογή και την αποτελεσματική εκτέλεση των επενδύσεων –δαπανών τα ερχόμενα χρόνια. Το σύνολο των απαιτήσεων για τις επενδύσεις-δαπάνες είναι εξωφρενικά μεγάλο για να συγκεντρωθεί από τα κράτη μέλη. Θα κληθούν κατά συνέπεια οι ιθύνοντες να προχωρήσουν σε περικοπές από κάθε κονδύλι όπου τους είναι πιο εύκολο. Κάτι τέτοιο παραπέμπει στις μειώσεις των κονδυλίων της γεωργίας και της συνοχής που αφορούν πολλούς αδύναμους προϋπολογισμούς. Εξ άλλου ποιος μπορεί να πιστέψει ότι η σημερινή εκτελεστική εξουσία της ΕΕ αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο τα προβλήματα των πιο αδύναμων προϋπολογισμών; Για το λόγο αυτό θα εξετάσουμε στο εγγύς μέλλον την αληθινή σημασία των προς δαπάνη ποσών για να δούμε το ανέφικτο, ή σε αντίθετη περίπτωση το εφικτό του θέματος.
Στο σημερινό μας σημείωμα θα αναφερθούμε στη «συμφωνία» που έριξε τους, υπό φοβική λειτουργία του προέδρου Τραμπ, δασμούς από το 30% στο 15% και πώς καταλήξαμε στο κόστος του ανωτέρω πίνακα για τη θεωρητική 7ετία 2028-2034, στο ύψος των 2.030 δις €. Το ετήσιο κόστος των Ευρωπαίων για την άδικη, απρόβλεπτη και ληστρική επιβολή δασμών 15% ανέρχεται σε 290 δις €. Και όποιος δεν θέλει να μασήσει τα λόγια του λέει την καθαρή αλήθεια ότι πρόκειται για έναν απηνή πόλεμο των ΗΠΑ έναντι της Ευρώπης, και στο ετήσιο αυτό ποσόν συμπεριλάβαμε και τα 750 δις € για την αγορά όπλων, μέρος των οποίων θα στείλει στην Ουκρανία η ΕΕ και άλλα 600 δις € προϊόντα ενέργειας 4,5 φορές ακριβότερα απ ότι αν τα προμηθευόταν η Ευρώπη από τη Ρωσία. Οι αναγνώστες μας θα γνωρίζουν την καταστροφή των αγωγών μεταφοράς αερίου από τη Ρωσία και τη σχεδόν αποκλειστική προμήθεια ανεξάρτητα τιμής από την πολιτική ηγεσία των εταίρων μας (ας φανταστεί κανείς πως θα ήταν τα πράγματα αν δεν ήμασταν και εταίροι).
Για να εκτιμήσουμε κόστος για την ΕΕ (δηλ. απώλειες για εξαγωγείς/όγκο), εργάστηκα με σενάριο, ως εξής:
- Τέλη Ιουλίου 2025 ΗΠΑ-ΕΕ κατέληξαν σε συμφωνία με δασμό 15% σε ευρωπαϊκά αγαθά που εισάγονται στις ΗΠΑ· η ΕΕ «πάγωσε» τα αντίμετρα ~€93 δισ. Εφαρμογή ξεκίνησε σε κλάδους όπως το κρασί και τα αλκοολούχα ποτά. Επειδή το πεδίο εφαρμογής έχει εξαιρέσεις/ασάφειες ανά κλάδο, η παρακάτω εκτίμηση είναι «κεντρικό» σενάριο.
Κεντρικό σενάριο εκτίμησης (2028-2034)
Υποθέσεις:
- Εξαγωγές ΕΕ→ΗΠΑ (αγαθά) περίπου €550 δισ. το 2028, ονομαστική αύξηση 2%/έτος (συντηρητική πρόβλεψη).
- Το 80% αυτών μένει υπό δασμό 15% (δηλαδή αποτελεσματικός συντελεστής 12%).
- Το 40% του «λογαριασμού δασμών» μετακυλίεται τελικά σε Ευρωπαίους εξαγωγείς ως συμπίεση τιμών/όγκου (υπόδειξη από εμπειρικά ευρήματα για μερική μετακύλιση & μειώσεις όγκου).
- Ο χάλυβας παραμένει στο 50%, αλλά το βάρος του στον συνολικό όγκο είναι μικρό και απορροφάται στο 12%.
- Το μακροοικονομικό μέγεθος είναι συμβατό με ανεξάρτητες εκτιμήσεις ότι οι δασμοί «κόβουν» περί το 0,2% του ΑΕΠ ΕΕ σε ορίζοντα τριετίας, που ισοδυναμεί με 40 δις € περίπου ανά έτος σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal[1].
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας ποσό περίπου 30 δις € ετησίως αφορούν το «Λογαριασμό δασμών». Τονίζεται ότι ο «λογαριασμός δασμών» είναι ό,τι πληρώνεται στο αμερικανικό τελωνείο πάνω στα ευρωπαϊκά αγαθά· το «κόστος για ΕΕ» είναι η εκτιμώμενη ετήσια ζημιά για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – χαμηλότερες τιμές/πωλήσεις.) Αν προστεθούν και 193 δις ετήσια επιβάρυνση των πρόσθετων κονδυλίων και περίπου 65 δις € η μείωση του ΑΕΕ 0,02%, εξάγεται το σύνολο των 290 δις € ετήσιο κόστος από τους δασμούς.
Στα ανωτέρω, εφ όσον εφαρμοσθούν, το εύρος αβεβαιότητας (sensitivity) είναι σημαντικό και διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο το εάν προκύψουν πρόσθετες εξαιρέσεις (π.χ. αεροσκάφη, επιμέρους φάρμακα/αγροτικά) ή ανασταλεί η εφαρμογή σε κλάδους (συζητήσεις συνεχίζονται), τα νούμερα πέφτουν.
Στις δημοσιεύσεις που είχαμε την ευκαιρία να συμβουλευτούμε γινόταν αναφορά σε πρόσθετες εξαιρέσεις, που τις βλέπω εξαιρετικά δύσκολες, όπως έγινε και το 2019 με τους δασμούς που είχε επιβάλει η πρώτη προεδρία Τραμπ στην ΕΕ στα πλαίσια του πολέμου που είχε ξεσπάσει μεταξύ των δυο γιγάντων της πολιτικής αεροπορίας, την Boeing και την Airbus. Η Ελλάδα κλήθηκε να πληρώσει δασμούς χωρίς να έχει κανένα όφελος από τη διαμάχη των γιγάντων αυτών, αλλά οι εταίροι μας, μας ανέφεραν ότι αυτό σημαίνει ΕΕ!
Συμπερασματικά, η έντονη κριτική που αρχίζουν δειλά μεν αλλά με αυξανόμενους ρυθμούς να βλέπουν το φως της δημοσιότητας, αφορούν τη λανθασμένη επιλογή του άξονα Παρίσι – Βερολίνο να αναθέσουν στην πρόθυμη πρόεδρο της Κομισιόν να διεξάγει διαπραγματεύσεις. Ακατανόητη επιλογή προς μια μη εκλεγμένη πρόεδρο της εκτελεστικής εξουσίας, επειδή οι ταγοί της Ευρώπης δεν είχαν ούτε το θάρρος, ούτε το κουράγιο να πάνε και να αναμετρηθούν με το μέχρι τώρα προστάτη τους! Οι χειρότεροι τοποτηρητές για τους λαούς τους. Άντε τώρα να απαλλαγούμε από το βάρος που μας φορτώνουν καθημερινά στις εξαιρετικά αδύναμες πλάτες μας.
[1] https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-today-dow-sp500-nasdaq-07-28-2025/card/which-european-countries-will-be-hit-hardest-by-u-s-tariffs–4HOvefwoIZnstCBBIGoq?utm_source=chatgpt.com
