Του Λίνου Υφαντή,
To παρακάτω βίντεο δημιουργεί αναπαράσταση με τεχνητή νοημοσύνη μιας δραματικής ιστορίας που εκτυλίχθηκε στο Πυργί (Βελάουστα) Αγρινίου στις αρχές του 17ου αιώνα. Ήταν το τελευταίο παιδομάζωμα που διεξήγαγε η Οθωμανική αυτοκρατορία. Κατά την επίσκεψη Οθωμανών στο χωριό ζήτησαν από τους προύχοντες να υποδείξουν ένα αγόρι για να τον στρατολογήσουν και να τον πάρουν από τη μητέρα του. Εκείνοι υπέδειξαν το σπίτι της χήρας ενός Ντούμα ως το πιο αδύναμο σπίτι για να πετάξουν το βάρος από πάνω τους. Πράγματι οι Τούρκοι πήγαν, άρπαξαν το αγόρι και το στρατολόγησαν με τη βία.
Εκείνο όμως θυμόνταν ότι το πρόδωσαν οι συγχωριανοί του και όταν διακρίθηκε αργότερα στο σώμα των Γενιτσάρων, κατέβηκε στο χωριό να εκδικηθεί. Συνέλαβε όλους τους κατοίκους και τους μετέφερε στο γκρεμό ονόματι “Στεφάνι του Ντούλα ” και τους γκρέμισε από εκεί βρίσκοντας μαρτυρικό θάνατο. Αυτό το γεγονός διεσώθηκε ως προφορική παράδοση, πιστοποιείται εν μέρει όμως από τα Οθωμανικά Αρχεία της εποχής, όπου δείχνει απότομη πτώση του πληθυσμού στο Πυργί ( Βελάουστα) Αγρινίου από 140 σε 40 οικογένειες.
Τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται στη συγκεκριμένη αναπαράσταση είναι ό,τι απέμεινε από το Πυργί (Βελάουστα) εκείνης της περιόδου: Η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου που χρονολογείται από το 15ο αιώνα μ.Χ., πέτρινο σπίτι από το παλιό χωριό της Βελάουστας, το στεφάνι του Ντούλα όπως είναι σήμερα και φυσικά η διαδρομή ως προς αυτό με φόντο την κορυφογραμμή του Παναιτωλικού Όρους.
Η ιστορία της Χήρας Ντούμα παίχτηκε και ως θεατρικό στο Αγρίνιο και τον Άγιο Βλάση βασισμένο στο μυθιστόρημα του Σταύρου Σταυρίδη “Το Πέτρινο Προσωπείο” που αναπαριστά την τραγική αυτή ιστορία.
