Του Γιώργου Μαρκατάτου
Πραγματοποιήθηκε η άτυπη σύνοδος κορυφής της Πέμπτης 12 Φεβρουαρίου. Στο σημείωμά μας αυτό θα δώσουμε ένα σύντομο στίγμα περί του τι ειπώθηκε, αλλά και του τι δεν ειπώθηκε και πώς θα πορευτούμε για την επόμενη σύνοδο κορυφής που είναι τον επόμενο μήνα. Πάντως σημειώνουμε ότι ήταν πενιχρά έως ανύπαρκτα τα αποτελέσματα της άτυπης συνόδου κορυφής σε μεσαιωνικό κάστρο του Βελγίου. Ακόμη και για το ακανθώδες θέμα της ανταγωνιστικότητας και των επενδύσεων. Για την Ουκρανία δεν υπήρξε εξέλιξη στο θέμα της κινητοποίησης των 90 δις €. Η σύνοδος κορυφής Μαρτίου αναμένεται να είναι μια από τα ίδια!
Σαν να μην έφθαναν τα πενιχρά έως μηδαμινά αποτελέσματα της άτυπης συνόδου κορυφής, την επόμενη ημέρας έγινε η Διάσκεψη του Μονάχου για την ασφάλεια τα πράγματα για τους Ευρωπαίους μάλλον γέννησαν περισσότερους φόβους, παρά προτάσεις λύσεων για το μέλλον.
Και το πρώτο που φαίνεται στις διασκέψεις για το τι σκέφτονται οι λαοί της Ευρώπης, σύμφωνα με όσα ακούμε και διαβάζουμε είναι ότι τα μέτρα που παίρνονται αυξάνουν τους φόβους για την επαύριο.
Είναι λογικό ότι όσο φοβισμένοι είμαστε τόσο επικερδείς είναι οι επενδύσεις στην πολεμική βιομηχανία. Φοβισμένοι γιατί μας ενημερώνουν υπεύθυνα οι κρατούντες ότι οι Ρώσοι είναι εχθροί μας, οι Κινέζοι ομοίως και οι Αμερικάνοι υπερβαίνουν τα εσκαμμένα, με διαφορετικούς βαθμούς και βλέψεις ο καθένας.
Με βάση τις σκέψεις αυτές ας δούμε τι λένε τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τα ίδια τα όργανα, είτε συνόδων και συνεδριάσεων είτε θεσμικά όργανα που εκδίδουν αποφάσεις και δελτία τύπου.
Στη συνέντευξη Τύπου μετά την άτυπη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στο Alden Biesen (Βέλγιο), ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα παρουσίασε τη συζήτηση ως «στρατηγική ανταλλαγή ιδεών» με στόχο μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική ευρωπαϊκή οικονομία, που θα ενισχύει την ευημερία, θα δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας. Υποστήριξε ότι υπήρξε νέα και κοινή αίσθηση κατεπείγοντος, με σκοπό να μετατραπούν οι ιδέες σε συγκεκριμένες δράσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2026. Άρα εκ των πραγμάτων πρέπει να περιμένουμε και το τι θα γίνει στην επόμενη σύνοδο κορυφής.
Πρώτον, υπήρξε ομοφωνία για συνέχιση της ατζέντας απλούστευσης των κανόνων, όπως περιγράφηκε σε πρόσφατη επιστολή της Κομισιόν.
Δεύτερον, συμφώνησαν να περάσει η ΕΕ από τη σημερινή ημιτελή ενιαία αγορά σε μία αγορά για μία Ευρώπη μέσα στη διετία 2026–2027. Με ταχεία προώθηση ενός απλούστερου, ενιαίου συνόλου εταιρικών κανόνων για την απρόσκοπτη λειτουργία των επιχειρήσεων σε όλα τα κράτη-μέλη.
Τρίτον, είναι απόλυτη ανάγκη να υπάρξει ενοποίηση και συγκέντρωση εταιρειών, ώστε να επιτευχθεί μεγάλη κλίμακα για επενδύσεις και καινοτομία (ώθηση προς συγχωνεύσεις) .
Τέταρτον, για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, χρειάζονται πραγματικές ενδιάμεσες λύσεις προσαρμοσμένες σε κράτη-μέλη και βιομηχανικούς κλάδους.
Πέμπτον, μίλησε για προστασία στρατηγικών βιομηχανιών και μείωση εξαρτήσεων (άμυνα, διάστημα, ΤΝ, συστήματα πληρωμών), καθώς και για στοχευμένη χρήση «Προτιμάτε ευρωπαϊκά».
Έκτον, τονίσθηκε ότι η Ευρώπη παραμένει «ανοικτή στο εμπόριο».
Στα ανωτέρω σημεία διατυπώνουμε κριτικές που έχουν διατυπωθεί στο διεθνή τύπο:
Η Απλούστευση και Απορρύθμιση παραμένει χωρίς επαρκές επενδυτικό σκέλος.
Υποστηρίζεται ότι η έμφαση στη μείωση κανόνων κινδυνεύει να λειτουργήσει ως σύνθημα, αλλά εγκυμονεί κινδύνους και ανησυχίες για την επιρροή που ασκούν τα εταιρικά λόμπι στον τρόπο που ορίζεται η Απλούστευση.
Φόβοι σύγκρουσης κρατών-μελών με την Επιτροπή για την Απορρύθμιση εκφράζουν διεθνείς αναλυτές όπως και για τη γραφειοκρατία και την πορεία της κλιματικής πολιτικής (φορολογία ρύπων) για τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση κόστους στη βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή προτίμηση (αγοράστε ευρωπαϊκά) είναι διολίσθηση σε προστατευτισμό με κίνδυνο για αντίποινα, στρεβλώσεις ανταγωνισμού και αποδυνάμωση της ανοικτής εμπορικής ταυτότητας της ΕΕ.
Ως προς την καταφυγή σε «συνασπισμούς προθύμων» για την επίλυση θεμάτων που ταλανίζουν θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτό ακριβώς οδηγεί στην Ευρώπη των δυο ταχυτήτων, που είναι αρνητικό μόνο και ως σκέψη, γιατί πραγματικά βάλλεται η δημοκρατία και οι ευρωπαϊκές αξίες. Στο εγγύς μέλλον θα πρέπει να μας απασχολήσει περισσότερο η συζήτηση για επιτάχυνση έργων όπως η Ένωση Αποταμιεύσεων & Επενδύσεων, ως βασική κινητήρια δύναμη για να προχωρήσουν μερικοί με «ενισχυμένη συνεργασία» αν δεν συμφωνήσουν και οι 27. Θεωρείται δε, ως υπερβολικό το ρίσκο «κοινής έκδοσης χρέους» και εγγυήσεων. Πράγμα που προκαλεί πονοκεφάλους και για τις εγγυήσεις των 90 δις € για την Ουκρανία, λόγος που έκοψε τη φόρα αρκετών για νέες συζητήσεις.
Συνάγεται από όσα είπαμε ότι λέμε τα ίδια και τα ίδια στις διεθνείς αυτές συνόδους!
Το ισχυρότερο ατού κριτικής αφορά την προτεραιοποίηση άμυνας έναντι κοινωνικών αναγκών: το γεγονός ότι τα 2/3 των πόρων κατευθύνονται στην άμυνα τροφοδοτεί κριτική ότι η ΕΕ «στρατιωτικοποιεί» το οικονομικό της αποτύπωμα, με αρνητικές συνέπειες για άλλες γραμμές δαπανών.
Για τη χώρα μας επιμένουμε ότι οι διαφορές στην προτεραιοποίηση κυρίως της ατμομηχανής της ΕΕ που είναι η Γερμανία κρίνονται καταστροφικές. Και τούτο, όχι μόνο λόγω έλλειψης ή αισθητής μείωσης των πόρων για τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη διενέργεια επενδύσεων υποδομής στις περιφέρειες , αλλά και για τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών που δεν εξετάζουν τις συνθήκες και τους όρους, με αποτέλεσμα να αναμένονται εξαιρετικά αρνητικές εξελίξεις.
Η εφαρμογή του Κοινοτικού κεκτημένου υπό τις νέες αυτές συνθήκες καθίσταται εντελώς προβληματική και θεωρούμε ότι εφ’ όσον υιοθετηθούν παρόμοιες προτάσεις γρήγορα η ΕΕ θα εισέλθει σε λειτουργία «Ομάδας Προθύμων» και όχι Ευρωπαϊκής Ένωσης!
