Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) ασκεί κριτική στην κυβέρνηση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, χαρακτηρίζοντας τις παρεμβάσεις «πολύ λίγες και πολύ αργά». Σε ανακοίνωσή της, με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση του νέου πλαισίου, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι δικαιώνεται για τις προειδοποιήσεις που είχε διατυπώσει ήδη από την περίοδο 2019-2021 σχετικά με την άναρχη ανάπτυξη των ΑΠΕ, χωρίς όμως – όπως σημειώνει – να αισθάνεται ικανοποιημένη από τις εξελίξεις.
Η ΠΟΓΕΔΥ υπογραμμίζει ότι είχε ζητήσει εδώ και χρόνια αυστηρό εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα ανεξέλεγκτης εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων είχε σοβαρές συνέπειες, όπως η εκτεταμένη δέσμευση γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, η εγκατάσταση ανεμογεννητριών ακόμη και σε προστατευόμενες ή αναδασωτέες περιοχές, αλλά και στρεβλώσεις στην αγορά ενέργειας.
Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για υπερπροσφορά ενέργειας που το δίκτυο αδυνατεί να απορροφήσει, με αποτέλεσμα να καταγράφονται εκατοντάδες ώρες μηδενικών ή ακόμη και αρνητικών τιμών ενέργειας, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι περικοπές «πράσινης» ενέργειας. Η ΠΟΓΕΔΥ επισημαίνει επίσης ότι, ενώ οι μικροί παραγωγοί αντιμετωπίζουν οικονομική ασφυξία, μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι αποκομίζουν σημαντικά οφέλη.
Το νέο χωροταξικό πλαίσιο, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, επιχειρεί εκ των υστέρων να επιβάλει ορισμένους κανόνες, όπως απαγορεύσεις εγκατάστασης ΑΠΕ σε προστατευόμενες περιοχές, όρια κάλυψης για φωτοβολταϊκά ανά Περιφερειακή Ενότητα και καθορισμό περιοχών καταλληλότητας για αιολικά πάρκα. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι προβλέψεις αυτές δεν αντιμετωπίζουν το ήδη διαμορφωμένο «ενεργειακό χάος», ούτε αποκαθιστούν τις υφιστάμενες στρεβλώσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, για την οποία η ΠΟΓΕΔΥ θεωρεί ότι δεν παρέχεται ουσιαστική προστασία. Όπως αναφέρει, το νέο πλαίσιο δεν θεσπίζει δεσμευτικά όρια χρήσης γης σε τοπικό επίπεδο, ούτε ενσωματώνει κρίσιμα εργαλεία, όπως ολοκληρωμένο εδαφολογικό χάρτη και πλήρη χαρτογράφηση της παραγωγικής γης.
Η Ομοσπονδία επαναφέρει τις προτάσεις που – όπως υποστηρίζει – είχε καταθέσει εγκαίρως: εθνικό χωροταξικό σχέδιο πριν από την ανάπτυξη των ΑΠΕ, αυστηρά όρια χρήσης γης, απόλυτη προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και προώθηση επενδύσεων σε άγονες ή μη παραγωγικές εκτάσεις.
Κλείνοντας, η ΠΟΓΕΔΥ τονίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να πραγματοποιείται εις βάρος της γεωργικής γης, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνίας. Προειδοποιεί μάλιστα ότι, αν δεν υπάρξουν αλλαγές στην τελική μορφή του χωροταξικού πλαισίου, αυτό θα αποτελέσει μια παρέμβαση «πολύ λίγη, πολύ αργά».
