«Εδώ στο Αγγελόκαστρο, η ιστορία βρίσκεται ακόμη υπό αποκάλυψη». Η φράση του Ευάγγελου Σίψα, ανταποκριτή του κινεζικού τηλεοπτικού δικτύου CGTN, είναι ενδεικτική της σημαντικής αρχαιολογικής διεργασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη κοντά στο Αγρίνιο.
Η Ελλάδα και η Κίνα ενώνουν τις δυνάμεις τους για να εντοπίσουν μια αρχαία πόλη που παραμένει θαμμένη κάτω από τη γη. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κάτω από την περιοχή του Αγγελοκάστρου ενδέχεται να βρίσκεται η αρχαία Κονόπη, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Αρσινόη.
Οι εργασίες ξεκίνησαν πριν από περίπου τρεις εβδομάδες και περιλαμβάνουν ψηφιακές αποτυπώσεις, γεωφυσικές διασκοπήσεις για τον εντοπισμό θαμμένων τμημάτων των τειχών καθώς και στοχευμένες ανασκαφικές τομές στο Αγγελόκαστρο.
Πρόκειται για ένα πενταετές ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποιείται από κοινού από τη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας και την Κινεζική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (CSCSA).
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η έρευνα μπορεί να φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα, όπως οδικά δίκτυα, δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, ταφικά σύνολα, αλλά και στοιχεία που θα φωτίσουν αρχαίες εμπορικές διαδρομές.
«Εδώ βρίσκονται τα κατάλοιπα αυτής της αρχαίας πόλης, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει ανασκαφεί ποτέ συστηματικά», σημειώνει στο CGTN η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, Φωτεινή Σαράντη.
Η ανασκαφή θα επικεντρωθεί σε έκταση περίπου 50 στρεμμάτων, όπου θεωρείται ότι αναπτύχθηκε η αρχαία πόλη.
Σύμφωνα με τον Li Xinwei, διευθυντή της Κινεζικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η γεωγραφική θέση της περιοχής, κοντά σε υδάτινη διαδρομή, ενισχύει την πιθανότητα να αποτελούσε σημαντικό κόμβο μεταφορών και εμπορίου κατά την αρχαιότητα.
«Η τοποθεσία του χώρου κοντά σε ποτάμι υποδηλώνει ότι μπορεί να λειτουργούσε ως βασικός συγκοινωνιακός κόμβος. Ελπίζουμε να ανακαλύψουμε στοιχεία για τα πρώιμα εμπορικά δίκτυα μεγάλων αποστάσεων», σημειώνει στο CGTN ο Λι Σινγουέι.
Πέρα από την επιστημονική της διάσταση, η συγκεκριμένη ανασκαφή έχει και συμβολικό χαρακτήρα, καθώς φέρνει σε κοινή δράση δύο λαούς με μακραίωνη πολιτιστική κληρονομιά.
Εάν οι εκτιμήσεις των ερευνητών επιβεβαιωθούν, το Αγγελόκαστρο ίσως αποκαλύψει μία από τις σημαντικότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις που παρέμεναν μέχρι σήμερα κρυμμένες κάτω από το έδαφος της Αιτωλίας.
Η Κινεζική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η οποία ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2024, είναι το πρώτο ερευνητικό ίδρυμα κλασικών πολιτισμών που ιδρύθηκε στην Ελλάδα από ασιατική χώρα. Στόχος της είναι η προώθηση της εις βάθος μελέτης του ελληνικού πολιτισμού και άλλων παγκόσμιων πολιτισμών από Κινέζους ερευνητές, καθώς και η ενίσχυση των ακαδημαϊκών ανταλλαγών, της συνεργασίας και της ανάπτυξης νέων επιστημόνων μεταξύ κινεζικών, ελληνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών ερευνητικών ιδρυμάτων στους τομείς της αρχαιολογίας και των πολιτισμικών σπουδών.
Ο Λι Σινγουέι (Li Xinwei), επικεφαλής της Σχολής είχε δηλώσει στην παρουσίαση του προγράμματος: «Στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας, κατά την Ελληνιστική περίοδο (323 π.Χ. – 31 π.Χ.), δηλαδή περίπου από την ύστερη περίοδο των Εμπόλεμων Κρατών της Κίνας έως τις αρχές της δυναστείας Χαν, αναπτύχθηκε η Αιτωλική Συμπολιτεία και υπήρξαν εκτεταμένες πολιτιστικές ανταλλαγές σε ολόκληρη την ευρασιατική ήπειρο. Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι τα ερείπια αυτά ανήκουν σε μια σημαντική μικρή πόλη-κράτος της εποχής. Ελπίζουμε επίσης ότι θα μπορέσουμε να ανακαλύψουμε ενδείξεις αρχαίου εμπορίου μεγάλων αποστάσεων».
Η συνάντηση προ τεσσάρων ετών με τη Μενδώνη
Για την ανασκαφή που φιλοδοξεί να φέρει στο φως την αρχαία αιτωλική πόλη Αρσινόη, η οποία βρίσκεται στιους πρόποδες του λόφου του Αγίου Γεωργίου, οι εξελίξεις αυτές είχαν και μια ακόμη αφετηρία.
Πριν από τέσσερα χρόνια, εκπρόσωποι του Φιλοπροοδευτικού Συλλόγου Αγγελοκαστριτών Αθήνας, Πειραιά και Περιχώρων επισκέφθηκαν την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη και συζήτησαν μαζί της τις δυνατότητες προστασίας, ανάδειξης και ανασκαφικής έρευνας του σημαντικού αρχαιολογικού χώρου του Αγγελοκάστρου.
Στις επαφές συνέβαλε ο τότε βουλευτής Σπήλιος Λιβανός ενώ οι εκπρόσωποι του Συλλόγου πραγματοποίησαν συναντήσεις και με την περιφερειακή αρχή Δυτικής Ελλάδας και τη δημοτική αρχή Αγρινίου.
«Το Αγγελόκαστρο αποτελεί το σημείο εκκίνησης του πρώτου κοινού αρχαιολογικού προγράμματος πεδίου μεταξύ Ελλάδας και Κίνας»
Ο δημοσιογράφος Ευάγγελος Σίψας προ ημερών βρέθηκε στο σημείο, «σε ένα ήσυχο χωράφι σήμερα» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, όπου οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι κρύβονται τα ερείπια της Αρσινόης.
Τονίζει πως το Αγγελόκαστρο αποτελεί το σημείο εκκίνησης του πρώτου κοινού αρχαιολογικού προγράμματος πεδίου μεταξύ Ελλάδας και Κίνας. Και το έργο στο Αγγελόκαστρο δεν εξελίσσεται απομονωμένα. Καθώς η Αθήνα προετοιμάζεται να φιλοξενήσει το Δεύτερο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών, το συγκεκριμένο εγχείρημα προσδίδει μια απτή διάσταση στη συνάντηση: όχι απλώς συζητήσεις για τον αρχαίο κόσμο, αλλά μια πραγματική ανασκαφή, όπου δύο αρχαίοι πολιτισμοί συνεργάζονται δίπλα-δίπλα. Αυτό, όπως επισημαίνει ο Ευάγγελος Σίψας στο CGTN, αποτελεί ίσως το πιο ουσιαστικό μήνυμα της ελληνοκινεζικής συνεργασίας στον χώρο της αρχαιολογίας.
«Οι Κινέζοι επιστήμονες έχουν ενσωματωθεί στην τοπική κοινωνία»
Η τοπική κοινωνία έχει προσδοκίες για τα αποτελέσματα της ανασκαφής αν και η ενημερωση απο τις αρχές είναι συγρατημένη.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κοινότητας, Παναγιώτη Κοτούμπα, «πρόκειται για ένα γεγονός που ταξιδεύει το Αγγελόκαστρο πολύ μακριά, είναι κάτι που το περιμέναμε και είχαμε προσπαθήσει. Ανυπομονούμε για τα αποτελέσματα των αρχαιολόγων. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε επίσημη ενημέρωση. Θέλω να σας πω ότι οι Κινέζοι επιστήμονες έχουν πλήρως ενσωματωθεί στην τοπική κοινωνία και οι κάτοικοι έχουν αποδεχθεί τη παρουσία τους».
Χαρακτηριστικό είναι πως οι Κινέζοι επιστήμονες παρέστησαν και σε πρόσφατη εκδήλωση στο Μουσείο Ιστορίας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας που βρίσκεται στο Αγγελόκαστρο.
