Τετάρτη, 27 Ιανουαρίου, 2021

Προετοιμασία της επανάστασης του 1821

Προετοιμασία της επανάστασης του 1821

του Κώστα Σακαρέλου

Η γενική εξέγερση των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων, στους οποίους ήμασταν υποταγμένοι τετρακόσια ολόκληρα χρόνια, χρειάστηκε αρκετή προετοιμασία, την οποία ανέλαβε η Φιλική Εταιρεία. Οι σκοποί της Φιλικής Εταιρείας δεν άφησαν αδιάφορους τους κατοίκους της ορεινής Ναυπακτίας, της νότιας Αιτωλίας, της Ακαρνανίας και της Ευρυτανίας. Ο πρώτος Κραβαρίτης που μυήθηκε στα σχέδια και τους σκοπούς της Φιλικής Εταιρείας ήταν ο Κρυονερίτης Δαμιανός. Παράλληλα με τον Δαμιανό, δουλειά για λογαριασμό της Φιλικής Εταιρείας έκανε και ο δάσκαλος Παναγιώτης Κολοτούρος, από τον Πλάτανο Ναυπακτίας, που μυήθηκε στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας το 1819, σύμφωνα με τα γραφόμενα του Ντίνου Μακρυγιάννη, στη σελίδα 13 του βιβλίου του με τίτλο: «Η Ναυπακτία στο εικοσιένα», εκδόσεις «Αντίλαλος»

Ο Δαμιανός καταγόταν από τα Κουτουλίστια (Κρυονέρια) της ορεινής Ναυπακτίας.Ήταν ηγούμενος στο μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου, που έχτισε ο ίδιος το 1805, κοντά στην Λομποτινά (Άνω Χώρα). Το κοσμικό του όνομα ήταν Δημήτριος Τσουνόπουλος. Ο Δαμιανός, όταν το 1818 βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, μυήθηκε από τον ίδιο τον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄ και στη συνέχεια, πήρε την εντολή, επανερχόμενος στην Ελλάδα να μυήσει και άλλους Έλληνες.

Από ένα γράμμα που άφησε στη μάνα του ο Ιεραπόστολος της Φιλικής Εταιρίας Δαμιανός, με ημεροχρονολογία 5η Ιουνίου 1821, μαθαίνουμε ότι αυτός μύησε τον Γιαννάκη Γιολδάση και άλλους πολλούς στα μυστικά των Φιλικών. Ο Αθανάσιος Γιαννακόπουλος στο βιβλίο του, που φέρει τον τίτλο: «Στα αχνάρια των Γιολδασέων», το παραθέτει αυτούσιο.

«1821 ΙΟΥΝΙΟΥ 5. Κάνω θύμηση με το γράμμα του κυρ Γιώργη Παπαζαχαρόπουλου από το Παρίσι και με το γράμμα του κυρ Ιβούργκα, καθώς με πρόσταξαν Απόστολο, ο Πατριάρχης και ο κυρ Γεώργης ο άνωθεν. Έδραμα εις τον κλήρον, εκήρυξα την ελευθερίαν ως απόστολος, όπου ήμουνα. Εις Μουδανίτσαν πρώτον εβγήκα. Έκαμα αδελφόν τον Ταλαρή τον Δεσπότη και τον καπετάν Διοβουνιώτην. Εις το Δαδί τον Πρωτοπαπά. Σ’ τα Σάλωνα τον κυρ Νάκο. Στο Λιδωρίκη τον Κοτσάμπαση κυρ Αναγνωστάκη και καπετάν Σκαλτσά. Σ’ το Κράββαρι τον Πιλάλα, τους Καναβαίους, τον Σισμάνην, τους Ξυδαίους, και τον ΓιώργηΠλατανιώτην. Σ’ το Καρπενήσι τον καπετάν Γιαννάκη Γιολδάση. Σ’ το Απόκουρο τον καπετάν Σιαδήμα και τους προεστούς. Σ’ τον Έπαχτο τον κυρ Βλάχο, τον κυρ Αναγνωσταρά και τον Χαράλαμπο Καλογερογιάννο. Σ’ το Γαλατά τον Θανάση Κόντο και τον Ηγούμενο στον Πρόδρομο. Σ’ το Μεσολόγγι τον κυρ Κωστή και τους τρεις προεστούς της χώρας. Σ’ το Ανατολικό τον κυρ Σπυράκη. Σ’ το Σταμνά τον κυρ Αναγνωστάκη. Και στο Βραχώρι τον κυρ Μεγαπάνο και τον έβαλα ως την Άρτα προεστό και καπετάνιο. Σ’ το Μαλανδρίνο τον κυρ Παπαγεώργη από τη Σεργούλα. Τώρα γράφω δια της χειρός μου και το αφήνω της μητέρας μου, επειδή τρέχω εις τον πόλεμονμε τους αγαρηνούς και επειδή λαβώθηκα στο κεφάλι εις τα Καστέλια μη και σκοτωθώ δια την ελευθερίαν. Αφήνω το γράμμα μου εις τους αδελφούς όπως είχα σ’ τα βιλαΐτια με το γράμμα του Πατριάρχου και του κυρ Γιώργη καθώς γράφει, να υπερασπισθούν τους κληρονόμους μου τώρα εις την ελευθερίαν της Κωνσταντινουπόλεως να τους αγαπούν ως και εγώ απεφάσισα ό, τι με ακολουθήσει δια σωτηρίαν της ελευθερίας. Αν τους έπιαναν οι Τούρκοι εγινόντανΓκαρμπάνια της ελευθερίας. Τώρα ο Κύριος εβοήθησε, πρέπει να αγαπά ο αφέντης τους γαμβρούς μου ως δούλους του. (Δαμιανός Κτίτορας της Αγίας Μονής «Αγίου Δημητρίου» «Αγίου Λιδωρικίου» Απόστολος της ελευθερίας»).

Θέματα που ενδιαφέρουν

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.