3η εκδήλωση του 11ου κύκλου διαλέξεων της Γυμναστικής Εταιρείας Αγρινίου, με θέμα: «Το Αγρίνιο, ο Παπαστράτος και η Μοντέρνα Αρχιτεκτονική»
Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας
Στο Παπαστράτειο μέγαρο Αγρινίου την Τετάρτη το βράδυ της 28ης Ιανουαρίου 2026, πραγματοποιήθηκε η 3η εκδήλωση του 11ου κύκλου ομιλιών/παρουσιάσεων για την περίοδο 2025-2026, της Σχολής Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού «Αθανάσιος Παλιούρας».
Το τμήμα Πνευματικών και Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων της Γυμναστικής Εταιρείας Αγρινίου, καλύπτει πολλές και διαφορετικές πλευρές της τοπικής αλλά και της ευρύτερης ιστορίας.
Συντονίστρια-όπως και στις προηγούμενες εκδηλώσεις της περιόδου η κυρία Ευγενία Καπράλου-Γιαννούτσου, ανιψιά του Αιτωλοακαρνάνα γλύπτη Χρήστου Καπράλου.
Ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο Ομότιμος Καθηγητής του Ε.Μ.Π. κύριος Παναγιώτης Τουρνικιώτης. (Βιογραφικό του ακολουθεί στο τέλος του κειμένου.)
Το θέμα της ομιλίας του ήταν: «Το Αγρίνιο, ο Παπαστράτος και η Μοντέρνα Αρχιτεκτονική».
Μίλησε για το Αγρίνιο ξεκινώντας από τα μετεπαναστατικά χρόνια πριν δυο αιώνες και ανέλυσε την περίοδο λίγο πριν τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα χρόνια του μεσοπολέμου και έφθασε μέχρι τα μισά του 20ου αιώνα.
Παραλλήλισε την βιομηχανική εξέλιξη με την ανάπτυξη στην Ευρώπη και την Ελλάδα του εμπορίου και την εξέλιξη της μοντέρνας Αρχιτεκτονικής.
Για τους Παπαστραταίους αναφέρθηκε διεξοδικά για το εμπορικό τους δαιμόνιο, που τους έφερε συνεργάτες με διάσημους εμπορικούς οίκους της καπνοβιομηχανίας στην Ευρώπη, ειδικά στην προπολεμική Γερμανία και Ολλανδία.
Την ίδια εποχή που σε εκείνες τις χώρες και γενικότερα στην Ευρώπη ξεπήδησαν τα πρώτα δείγματα της μοντέρνας αντίληψης της Αρχιτεκτονικής, στην χώρα μας άρχισαν να κτίζονται βιομηχανικά κτήρια και σχολεία με μοντέρνες τεχνοτροπίες.
Οι εργοδότες Παπαστραταίοι κατασκεύασαν τα εργοστάσιά τους ευάερα, χρησιμοποιώντας μοντέρνα μηχανήματα εξαερισμού των χώρων επεξεργασίας του καπνού, από τις εκατοντάδες εργαζόμενες εργάτριες.
Στην ανέγερση των σχολείων δόθηκε έμφαση στους χώρους τους και στην μοντέρνα τους όψη, που καθόρισε και το μέλλον τους καθώς αυτά τα εμβληματικά κτήρια παραμένουν και χρησιμοποιούνται για έναν αιώνα.
Στο Αγρίνιο κατασκευάστηκαν από τους ευεργέτες της πόλης Παπαστραταίους τα Παπαστράτεια Εκπαιδευτήρια στις αρχές της δεκαετίας του 1930.
Στην πόλη έγιναν και άλλα πρωτοποριακά μοντέρνα κτήρια για Δημοτικά Σχολεία καθώς και το Νοσοκομείο Αγρινίου στα τέλη της δεκαετίας του 1950.
Σε συνδυασμό με την ροή της ομιλίας του ο καθηγητής πρόβαλε σε οθόνη φωτογραφίες εποχής, από την πόλη του Αγρινίου και από κτήρια και τα σχέδιά τους, στην Ελλάδα και την Δυτική Ευρώπη.
Η αίθουσα του Παπαστρατείου μεγάρου γέμισε από Αγρινιώτες που παρακολούθησαν την διάλεξη αυτή με μεγάλο ενδιαφέρον και χειροκρότησαν παρατεταμένα τον ομιλητή.
Ο Πρόεδρος της Γ.Ε.Α. κύριος Ανδρέας Μπρέσιακας, ευχαρίστησε τον κύριο Τουρνικιώτη και του πρόσφερε για ενθύμιο από το Αγρίνιο βιβλία για την πόλη.
Η Γ.Ε.Α. θα συνεχίσει την παράδοση, προγραμματίζοντας ομιλητές από τον Πανεπιστημιακό χώρο, επιδιώκοντας να προβάλλει την σε βάθος χιλιετιών ιστορία του τόπου και της ευρύτερης περιοχής.
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε στην συνέντευξη που παραχώρησε ο κύριος Τουρνικιώτης εδώ.
—————————ο—————————
Ακολουθεί σύντομο βιογραφικό του καθηγητή κυρίου Παναγιώτη Τουρνικιώτη:
Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης γεννήθηκε το 1955 στην Αθήνα. Διδάσκει θεωρία της αρχιτεκτονικής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π. Υπήρξε επιστημονικός υπεύθυνος τριών ερευνητικών προγραμμάτων («Ελληνική μοντέρνα αρχιτεκτονική. Θεματικές τομές και τεκμηρίωση μιας δημιουργικής εποχής. Η δεκαετία του 1930», «Μεταπολεμικός μοντερνισμός. Αρχιτεκτονική, πολιτική και τουρισμός στην Ελλάδα, 1950-1965» και «Μεταλλασσόμενοι χαρακτήρες και πολιτικές στα κέντρα πόλης Αθήνας και Πειραιά») και κύριος ερευνητής στο πρόγραμμα «Διερεύνηση στρατηγικών δικτύωσης των αστικών παρεμβάσεων στο μητροπολιτικό κέντρο Αθηνών» που βρίσκεται σε εξέλιξη. Έχει συγγράψει τέσσερα διδακτικά βιβλία που υποστηρίζουν αντίστοιχα προπτυχιακά μαθήματα και αναπαράγονται στην εκτυπωτική μονάδα του ΕΜΠ: Κριτική προσέγγιση της αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής θεωρίας και πρακτικής των τελευταίων σαράντα χρόνων στο ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο της σύγχρονης κοινωνίας (2007), Η αισθητική θεώρηση της αρχιτεκτονικής. Mια διερεύνηση των μέσων έκφρασης (2007), Εισαγωγή στη θεωρία της αρχιτεκτονικής. Μια ιστορική επισκόπηση (2008), Εισαγωγή στη μοντέρνα αρχιτεκτονική (2008). Έργα του είναι: Ο Παρθενώνας και η ακτινοβολία του στα νεότερα χρόνια (επιμ., 1994), The Historiography of Modern Architecture (1999), Δύο ταξίδια στον Le Cοrbusier (επιμ., 2005), Η αρχιτεκτονική στη σύγχρονη εποχή (2006), Θέματα χώρου και τεχνών. Μονογραφίες ΧVII: Νίκος Κτενάς (επιμ., 2006), Docomomo. Πού είναι το μοντέρνο; (επιμ., 2006), Docomomo. Ο αθλητισμός, το σώμα και η μοντέρνα αρχιτεκτονική / The Bοdy, Spοrt and Mοdern Architecture (επιμ., 2006), Atelier66. Η αρχιτεκτονική του Δημήτρη και της Σουζάνας Αντωνακάκη (επιμ., 2007), Οther Mοdernisms. A selectiοn frοm the Dοcοmοmο Registers (επιμ. μαζί με τον M. Kuipers, 2007), Συντήρηση, αναστήλωση και αποκατάσταση αρχιτεκτονικών μνημείων στην Ελλάδα 1950-2000 (επιμ. μαζί με τον Χαράλαμπο Μπούρα, 2008), Η διαγώνιος του Le Corbusier (2010), Docomomo. Εκδοχές του μοντέρνου στην Αθήνα του μεσοπολέμου (επιμ. 2010), L’invention d’un architecte. Le voyage d’Orient de Le Corbusier (επιμ. μαζί με τους Roberta Amirante, Burcu Kütükçüoğlü, Yannis Tsiomis, 2013), Το Μοντέρνο στη σκέψη και τις τέχνες του 20ού αιώνα (επιμ. μαζί με τους Βάσω Κιντή και Κώστα Τσιαμπάο, 2013).
(Το παραπάνω βιογραφικό είναι από τις εκδόσεις: Οι Εκδόσεις Αλεξάνδρεια που έχουν εκδώσει βιβλία του καθηγητή κ. Π. Τουρνικιώτη).
Α.Κ.Κ.
