Τετάρτη, Νοέμβριος 14, 2018

Μπαρμπαγιώργος: Ο χαρακτήρας του «Καραγκιόζη» που καθιέρωσε ο Αιτωλοακαρνάνας «Ρούλιας»

Του Λίνου Υφαντή,

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία θα θυμούνται από τα παιδικά τους χρόνια τις παραστάσεις του Θέατρου Σκιών και του Καραγκιόζη. Βασικός ήρωας ήταν ο Μπαρμπαγιώργος, ένας φουστανελοφόρος τσέλιγκας. Παρουσιάζονταν ως Ορεσίβιος, πρωτόγονος, βλάχος. Μιλούσε δε  μια ιδιότυπη διάλεκτο, με όλα τα χαρακτηριστικά ιδιώματα του τόπου του.

Ποιος ήταν άραγε ο τόπος που τον ενέπνευσε; Η απάντηση δεν βρίσκεται μακριά από την Αιτωλοακαρνανία. Η διαμόρφωση του τελικού χαρακτήρα του Μπαρμπαγιώργου αποδίδεται στον μεγάλο καραγκιοζοπαίκτη από την Αμφιλοχία Γιάννη Ρούλια.

Ο Γιάννης Ρούλιας γεννήθηκε το 1872 στην Αμφιλοχία.Έδρασε σαν καραγκιοζοπαίχτης στην Αιτωλοακαρνανία, τη Δυτική Στερεά και την τουρκοκτρατούμενη τότε Ήπειρο. Στην Αθήνα, είχε το θέατρό του στην περιοχή του Σταδίου, τουλάχιστον από το 1895, το οποίο λεγόταν Ο Μπαρμπαγιώργος.O Ρούλιας υπήρξε ο σπουδαιότερος καραγκιοζοπαίκτης της ελληνικής πρωτεύουσας για μια δεκαετία, από το 1895 μέχρι το 1905, χρονιά του θανάτου του.

Στην προφορική λοιπόν παράδοση της ιστορίας του ελληνικού Καραγκιόζη, ο Ρούλιας αναφέρεται ως ο δημιουργός της φιγούρας του Μπαρμπα-Γιώργου, του γνωστού φουστανελά τσέλιγκα. Στην πραγματικότητα, υπήρξε επινόηση του Μίμαρου -που πιθανότατα με τη σειρά του μετάπλασε κι εξέλιξε προϋπάρχοντα στοιχεία- αλλά καθιερώθηκε με τη μορφή και τον χαρακτήρα που γνωρίζουμε από τον Ρούλια.Αυτός τον επέβαλε στο αθηναϊκό κοινό, με τα χαρακτηριστικά του «τελειοποιημένα», μάλλον μετά από τον «ατυχή» πόλεμο του 1897, στοχεύοντας στην ενίσχυση του ηθικού των Ελλήνων.

Η προσωπική διαδρομή του Γιάννη Ρούλια ίσως αποτυπώθηκε στην τελική διάπλαση της φιγούρας του Μπαρμπαγιώργου: ο Μπαρμπαγιώργος έρχεται στο «άστυ» φορτωμένος με τυριά, καρδάρες και γίδια όλα πεσκέσια στο «ανεψουδι του»· Οι χοντροκομμένοι τρόποι του Μπαρμπαγιώργη γίνονται ακόμη πιο εμφανείς όταν εκείνος προσπαθεί, ματαίως, να μεταμορφωθεί σε πρωτευουσιάνο, συνδυάζοντας φράκο με τσαρούχια ή καπέλο με φουστανέλα. Το αποτέλεσμα πάντα σκέτο φιάσκο, αλλά χρήσιμο μάθημα στο μέσο Αθηναίο που επιθυμεί να ξεχάσει την αγροτική καταγωγή του.Μεγαλωμένος στα βουνά, έχει μια υπεράνθρωπη δύναμη, την οποία ούτε ο ίδιος συνειδητοποιεί.

Τελικά πίσω από τον χαρακτήρα Μπαρμπαγιώργο κρύβεται ίσως η προσωπική διαδρομή ενός ανθρώπου. Στην προκειμένη περίπτωση ένας Αιτωλοακαρνάνας του 19ου αιώνα μεταμορφώνεται σε Μπαρμπαγιώργος. Αυτή είναι και η πιο αυθεντική αναπαράσταση ανθρώπων δύο αιώνων πριν,  που δεν υπάρχουν πια…

Με πληροφορίες από:

el.wikipedia.org

karagiozis.com

Θέματα που ενδιαφέρουν

6 Σχόλια

  1. Ανώνυμος

    Ο μπάρμπα Γιώργος είναι ο γνήσιος Έλλην Αιτωλός Σαρακατσάνος, στις φορεσιές φουστανέλες του μπάρμπα Γιώργο, ειδικά η σκούφια δεν είναι σωστή, ούτε το γιλέκο διότι πίσω δε φέρει τα φτερά του αετού ,ούτε τσ χρώματα σύμβολα σκούρο μπλε με χρυσό ,του φέρουν πολύχρωμη σκούφια μεγάλη κόκκινα γιλεκα,και τσαρούχια σουφλερα μπροστά, το Τσαρούχη πρέπει να είναι το πόδι του αετού όπου μπροστά γυρνάει πρός τα Πάνο, η Γιώργαινα ούτε αυτή στις φορεσιές φυγουρες φοράει τη σωστή φορεσιά, το μαλινοφουστανο τα τσαρούχια το συγκουνη (οπου πίσω φέρει τα φτερά πέρδικας) το κουστεκι τα φλουριά το μαντίλι (,φακιόλι) το άσπρο με το λουλούδι και τη ποδιά της μπροστομουνα και μανίκια τσουράπια καιντιτα,τη κορμοφανελα απο μέσα,τα χρώματα σύμβολα θα είναι τρεία, σκούρο μπλε, λεφκο,και χρυσό ξανθό, πετροπέρδικα τίποτα μσ τίποτα άλλο, όπως ξέρουν οι ιστορικοί κάποια άλλα αυτά δε τά ξέρουν; Γιατί τα αποκρύπτουν;

  2. Ανώνυμος

    Η σκούφια του μπάρμπα Γιώργο του Αιτωλού έλληνα Σαρακατσάνους, πρέπει να είναι μικρή, περίμετρο 10-12 πόντους, πάχος 3-4 πόντους, σύμβολο δίπλες όπως είναι η φουστανέλα, (μάνες λαγκιολια της μαδουλες) στη Μέσι απο Πάνο Μπένι η κλωστή (λεπτό πλεχτο σχινη ) όπου φτάνει στόν ώμο στο γιλέκο, εκεί φέρει μια μικρή φούντα όπου πιάνεται στο ώμο στο γιλέκο, το χρώμα όλο αυτό θα είναι σκούρο μπλε, αυτή η πολύχρωμη σκούφια (το ουράνιο τόξο) δε ξερω τη πολιτισμός είναι, Πάντος ελληνικός Αιτωλικός σαρακατσανικος πολύχρωμος δεν είναι, η Αιτωλία φέρει μόνο τα τρεία σύμβολα χρώματα του φλαμπουρου (σημαίας απο αρχαία χρόνια) ο σταυρός στο φλάμπουρο δεν είναι χρηστηανικο σύμβολο, είναι ο ίδιος ο αετός σταυραετός, το θαλάσση και η γραμμές δεν

  3. Ανώνυμος

    Η σκούφια του μπάρμπα Γιώργο του Αιτωλού έλληνα Σαρακατσάνους, πρέπει να είναι μικρή, περίμετρο 10-12 πόντους, πάχος 3-4 πόντους, σύμβολο δίπλες όπως είναι η φουστανέλα, (μάνες λαγκιολια της μαδουλες) στη Μέσι απο Πάνο Μπένι η κλωστή (λεπτό πλεχτο σχινη ) όπου φτάνει στόν ώμο στο γιλέκο, εκεί φέρει μια μικρή φούντα όπου πιάνεται στο ώμο στο γιλέκο, το χρώμα όλο αυτό θα είναι σκούρο μπλε, αυτή η πολύχρωμη σκούφια (το ουράνιο τόξο) δε ξερω τη πολιτισμός είναι, Πάντος ελληνικός Αιτωλικός σαρακατσανικος πολύχρωμος δεν είναι, η Αιτωλία φέρει μόνο τα τρεία σύμβολα χρώματα του φλαμπουρου (σημαίας απο αρχαία χρόνια) ο σταυρός στο φλάμπουρο δεν είναι χρηστηανικο σύμβολο, είναι ο ίδιος ο αετός σταυραετός, το θαλάσση και η γραμμές δεν είναι σύμβολα ελληνικα,

  4. Ανώνυμος

    Όλοι η φορεσιά του έλληνα Αιτωλού είναι αντιγραφή του αετού, τα τσαρούχια είναι το πόδι του αητου,προσέξτε το δάχτυλο πώς από κάτω γυρνάει προς τα επάνω στο νύχι, και πως απο πάνω φέρει τη φούντα,μόνο ατα τα τσαρούχια είναι του έλληνα,αυτά φοράει και γυναίκα πέρδικα, ( βλέπω σε κάποιο εικόνα (πίνακα) στην Αλβανία να φέρει τα τσαρούχια του έλληνα,έχουν αυτή σύμβολο τών αητό, η τη χήνα πάπια; Γιατί αντέγραψαν των αετό των ελληνικο στό Τσαρούχη;

  5. Ανώνυμος

    Όσο για τους χορούς φορεσιές τραγούδια, που παρουσιάζουν διάφορα χορευτικά, σύλλογοι,διάφορη που κάνουν τούς δασκάλους χορευτών, δε παρουσιάζουν απόλυτος τίποτα στη πραγματικότητα σαι σύμβολα ,όλα είναι αγνώστων συμβόλων, ο ρυθμός μουσικής και τα βήματα χορού

  6. Ανώνυμος

    Βλέπουμε τελευταία, τόν αμερικανικό αετό (ψαραετο) όπου τον πήρε σύμβολο η Αμερική, να τόν παρουσιάζουν με την ελληνική ( νεοελληνική) σημαία ταυτόχρονα, ποιος παμπονηρος το κατασκεύασε αυτό; Αυτό λέγεται παραποίηση συμβόλων, εμείς η έλληνες έχουμε τον αετομας χρυσαετομας σύμβολο απο αρχαία χρόνια, η Αμερική δε μπορεί να φέρει σύμβολα διότι δεν φέρει ιθαγενή λαό, αφού πήρε τών αμερικανικό αετό σύμβολο, ας φτιάξει φορεσιά ρυθμό μουσικής βήματα χορού, για ποιό ιθαγενή λαο όμως; Αφού δεν έχει πολιτισμό σύμβολα ιστορία παρελθόν,

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.